Οι γυναικείες φιγούρες στα φανάρια έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους στην Κύπρο παίρνοντας παράδειγμα από διάφορες χώρες. Ο Σταμάτης και ο Γρηγόρης που μάθαμε από παιδιά κάποτε θα αποτελέσουν παρελθόν ενώ τα σύμβολα περί ισότητας και ορατότητας των γυναικών έκαναν την εμφάνισή τους και στην Κύπρο.
ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΠΕΛΕΚΑΝΟΥ
Το θετικό της όλης υπόθεσης της αλλαγής των φιγούρων των φαναριών, όπως δήλωσε ο Υπουργός Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, Αλέξης Βαφεάδης δεν θα αλλάξουν οι φιγούρες σε όλα τα φώτα τροχαίας. Τουλάχιστον, θα μας θυμίζει κάτι από την παιδική μας ηλικία, τον καιρό που μαθαίναμε πώς θα περάσουμε το δρόμο με διάφορα φυλλάδια που μας έδιναν στο Δημοτικό Σχολείο (στην Ελλάδα έτσι γίνονταν)
«Όταν ανάβει ο Σταμάτης, μένουμε ακίνητοι.Όταν ανάβει ο Γρηγόρης, περνάμε προσεκτικά.»
Ποια όμως είναι η ιστορία των φαναριών που μεγάλωσαν γενιές και γενιές; Ο κόκκινος, συνήθως κατσουφιασμένος, Σταμάτης και ο πράσινος, χαμογελαστός Γρηγόρης δημιουργήθηκαν τη δεκαετία του ’70 από την Τροχαία Ελλάδος ως ήρωες τροχαίας αγωγής.
Ο στόχος ήταν να εκπαιδεύσουν τα παιδιά για τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας — ποιο χρώμα σημαίνει σταμάτα και ποιο προχώρα — μέσα από κόμικς, αφίσες και σχολικά προγράμματα. Στην Κύπρο η ιδέα υιοθετήθηκε επίσης, με τον Σταμάτη και τον Γρηγόρη να εμφανίζονται σε εκστρατείες της Αστυνομίας και του Υπουργείου Παιδείας, ειδικά σε προγράμματα για μαθητές δημοτικού.
Το πρώτο φανάρι του κόσμου, δημιουργήθηκε πριν από 157 χρόνια, στο Λονδίνο και έγινε η πρώτη πόλη στον κόσμο που απέκτησε φανάρι κυκλοφορίας. Ήταν 10 Δεκεμβρίου 1868, όταν ο Τζον Πικ Νάιτ (John Peake Knight), τότε επικεφαλής της Scotland Yard, είχε την πρωτοποριακή ιδέα να ρυθμίσει την κυκλοφορία έξω από το Κοινοβούλιο, στις όχθες του Τάμεση. Το φανάρι, ύψους περίπου 8 μέτρων, ήταν σιδερένιο και λειτουργούσε με αέριο, όχι ηλεκτρισμό. Είχε δύο φωτεινά σήματα: κόκκινο για «στοπ» και πράσινο για «περάστε» – εμπνευσμένα από τη λειτουργία των σιδηροδρομικών φαναριών. Οι εφημερίδες της εποχής το χαρακτήριζαν «ένα όμορφο και κομψό φανάρι».
Όμως, τρεις μόλις εβδομάδες μετά τη λειτουργία του, το φανάρι εξερράγη, τραυματίζοντας τον αστυνομικό που το χειριζόταν. Κάποιοι μάλιστα είπαν πως υπέκυψε στα τραύματά του. Έτσι, το πείραμα εγκαταλείφθηκε και το Λονδίνο έμεινε χωρίς φανάρια για σχεδόν 50 χρόνια. Παρά το ατυχές ξεκίνημα, η ιδέα του Νάιτ έθεσε τα θεμέλια για την κυκλοφοριακή ασφάλεια. Το πρώτο ηλεκτρικό φανάρι έκανε την εμφάνισή του το 1914, στο Κλίβελαντ του Οχάιο, φέρνοντας μια νέα εποχή στην οργάνωση των δρόμων.
Σήμερα, από τα φανάρια με αισθητήρες και «έξυπνη» τεχνολογία μέχρι εκείνα με γυναικείες φιγούρες και μηνύματα ισότητας, η βασική ιδέα παραμένει ίδια να δίνει τάξη στο χάος της κυκλοφορίας.
Ποιες όμως είναι οι χώρες που έχουν στα φανάρια τους το συμβολικό με τις φούστες; Η πρωτοπόρος στην δημιουργία των φαναριών ήταν η Αυστρία.Από το 2015, η Βιέννη τοποθέτησε φανάρια με ζευγάρια ανδρών, γυναικών και μεικτών φύλων που κρατιούνται χέρι-χέρι — στο πλαίσιο εκστρατείας για την ισότητα και την αποδοχή της διαφορετικότητας. Σε ορισμένες πόλεις της Γερμανίας όπως η Δρέσδη και το Βερολίνο υπάρχουν τα περίφημα «Ampelfrauen» (γυναικεία ανθρωπάκια φαναριών), ως «αδελφάκια» του γνωστού «Ampelmann». Κοτσιδάκια, φούστα και ένα χαμόγελο που έγινε σήμα κατατεθέν. Σε πόλεις της Ισπανίας όπως η Βαλένθια και η Μαδρίτη, έχουν βάλει ανδρικές και γυναικείες φιγούρες εναλλάξ.
Στην Αυστραλία και συγκεκριμένα στην Μελβούρνη το 2017 τοποθέτησαν φανάρια με γυναικεία φιγούρα (με φούστα) ως κίνηση υπέρ της ισότητας των φύλων. Στην Νέα Ζηλανδία, στο Ουέλινγκτον, έβαλαν φιγούρες βασισμένες σε γυναίκες-σύμβολα, όπως η συγγραφέας Κάθριν Μάνσφιλντ και η φεμινίστρια Κέιτ Σέπαρντ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
