Οι σκύλοι- οδηγοί αποτελούν σύμβολο ανεξαρτησίας για άτομα με προβλήματα όρασης, προσφέροντας ασφάλεια, αυτονομία και ελευθερία στην καθημερινότητά τους. Ωστόσο, στην Κύπρο η πρόσβαση σε αυτή την πολύτιμη υπηρεσία εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα περιορισμένη, με αποτέλεσμα συμπολίτες μας να στερούνται ενός ουσιαστικού μέσου στήριξης.
ΤΗΣ ΕΛΕΝΑΣ ΤΕΛΙΑΝΙΔΟΥ
Τι είναι ο σκύλος-οδηγός
Ο σκύλος-οδηγός ονομάζεται ο ειδικά εκπαιδευμένος σκύλος που λειτουργεί ως «μάτια» για άτομα με οπτική αναπηρία. Βοηθά τον χειριστή του να αποφεύγει εμπόδια, να κινείται με ασφάλεια, ταχύτητα και αυτονομία σε εξωτερικούς χώρους, με μεγαλύτερη αυτονομία. Η εκπαίδευσή του είναι ιδιαίτερα απαιτητική και διαρκεί αρκετούς μήνες. Οι σκύλοι-οδηγοί εκπαιδεύονται να αναγνωρίζουν κινδύνους, να ακολουθούν διαδρομές, να σταματούν σε διαβάσεις και να λαμβάνουν ακόμη και πρωτοβουλίες όταν η εκτέλεση μιας εντολής μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τον χειριστή τους. Μετά την ολοκλήρωση της εκπαίδευσής τους πιστοποιούνται από εξειδικευμένους οργανισμούς.
Τα κενά της κυπριακής νομοθεσίας
Βάσει διεθνών συμβάσεων του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα Ατόμων με Αναπηρίες, την οποία έχει κυρώσει και η Κυπριακή Δημοκρατία, προβλέπει την ισότιμη πρόσβαση των ατόμων με αναπηρίες σε υπηρεσίες, υποδομές και μέσα μεταφοράς. Παρά ταύτα, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες χρήστες σκύλων-οδηγών καταγγέλλουν άρνηση εισόδου σε καταστήματα ή άλλους χώρους, ακόμη και απαιτήσεις για χρήση φίμωτρου.
Αν και οι σκύλοι οδηγοί δε θεωρούνται κατοικίδια, αλλά απαραίτητα «εργαλεία» κινητικότητας για άτομα με αναπηρία, η κυπριακή νομοθεσία εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικά κενά ως προς την προστασία των δικαιωμάτων των χρηστών τους
Παράλληλα, παρατηρείται έλλειψη σαφών κανονισμών στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Ως εκ τούτου, στην Κύπρο απαγορεύεται η είσοδος των σκύλων σε ορισμένα λεωφορεία. Παράλληλα όσο αφορά τα ταξί, η Κύπρος δε διαθέτει ρητή νομοθεσία που να υποχρεώνει στους οδηγούς να επιβιβάζουν σκύλους-οδηγούς, κάτι που εναπόκειται στην καλή τους θέληση
Κόστος και εκπαίδευση
Πέρα από τους νομικές προχειρότητες, τα άτομα με οπτική αναπηρία στην Κύπρο αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια στην απόκτηση σκύλου λόγω οικονομικού κόστους. Σύμφωνα με στοιχεία που συζητήθηκαν πρόσφατα στη Βουλή, στην Κύπρο ζουν περίπου 2.000 άτομα με προβλήματα όρασης, εκ των οποίων μονάχα οι πέντε διαθέτουν σκύλο-οδηγό. Η εκπαίδευση των σκύλων πραγματοποιείται κυρίως στο εξωτερικό, καθώς στην Κύπρο δεν λειτουργεί εξειδικευμένο κέντρο εκπαίδευσης. Το συνολικό κόστος εκτροφής, εκπαίδευσης και πιστοποίησης μπορεί να κυμαίνεται από 10.000 έως και 50.000 ευρώ.
Στην Κύπρο ζουν περίπου 2.000 άτομα με προβλήματα όρασης, εκ των οποίων μονάχα οι πέντε διαθέτουν σκύλο-οδηγό
Παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται τα τελευταία χρόνια για εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου, οργανώσεις ατόμων με αναπηρία επισημαίνουν ότι η Κύπρος καλείται να προχωρήσει σε ουσιαστικές νομοθετικές αλλαγές ώστε οι σκύλοι-οδηγοί να αναγνωρίζονται στην πράξη ως αναπόσπαστο βοήθημα κινητικότητας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
