Η δημόσια συζήτηση για τα φωτοβολταϊκά στην Κύπρο έχει οξυνθεί τις τελευταίες ημέρες, με αφορμή τις αποκοπές και τους περιορισμούς στην παραγωγή ενέργειας, που καταγγέλλουν πολίτες και ιδιοκτήτες συστημάτων. Σε ανακοινώσεις και παρεμβάσεις τους, πολλοί κάνουν λόγο για «παράδοξο», καθώς από τη μία πλευρά ενθαρρύνεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και από την άλλη περιορίζεται η αξιοποίησή τους.
Απαντώντας στις αντιδράσεις, η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ) ξεκαθαρίζει ότι οι περικοπές παραγωγής δεν αποτελούν επιλογή, αλλά τεχνική αναγκαιότητα. Όπως επισημαίνει, το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας οφείλει να διατηρεί σε κάθε στιγμή ισορροπία μεταξύ παραγωγής και ζήτησης. Σε περιόδους χαμηλής κατανάλωσης και υψηλής ηλιοφάνειας, η παραγωγή από φωτοβολταϊκά μπορεί να ξεπεράσει τη ζήτηση, δημιουργώντας κίνδυνο αποσταθεροποίησης και γενικευμένων διακοπών.
Το πρόβλημα εντείνεται από το γεγονός ότι η Κύπρος διαθέτει απομονωμένο ηλεκτρικό σύστημα, χωρίς δυνατότητα εξαγωγής της πλεονάζουσας ενέργειας. Σε αυτές τις συνθήκες, ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου δίνει οδηγίες για περιορισμό της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, οι οποίες εφαρμόζονται μέσω του Διαχειριστής Συστήματος Διανομής Κύπρου.
Την ίδια ώρα, οι αντιδράσεις πολιτών εντείνονται, ιδιαίτερα από όσους έχουν επενδύσει σε οικιακά φωτοβολταϊκά. Όπως αναφέρουν, οι συχνές αποκοπές περιορίζουν σημαντικά την απόδοση των συστημάτων τους και δημιουργούν αβεβαιότητα για το οικονομικό όφελος που ανέμεναν.
Το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί συνεχίζεται η προώθηση των φωτοβολταϊκών, παρά τους υφιστάμενους περιορισμούς. Η απάντηση, σύμφωνα με ενεργειακούς φορείς, βρίσκεται στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Η στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελεί στρατηγική επιλογή για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, την απεξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.
Παράλληλα, δεν απουσιάζει και το οικονομικό κίνητρο, καθώς επιδοτήσεις και σχέδια στήριξης καθιστούν την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών ελκυστική επένδυση για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Σε αρκετές περιπτώσεις, η απόφαση εγκατάστασης συνδέεται τόσο με την εξοικονόμηση όσο και με την προοπτική απόσβεσης και κέρδους. Ωστόσο, η ταχεία αύξηση των εγκαταστάσεων δεν συνοδεύτηκε με τον ίδιο ρυθμό από την ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών. Η απουσία συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας και η μη διασύνδεση της Κύπρου με άλλα ηλεκτρικά δίκτυα περιορίζουν τη δυνατότητα αξιοποίησης της πλεονάζουσας παραγωγής.
Η λύση, σύμφωνα με αρμόδιους φορείς, βρίσκεται σε μια σειρά παρεμβάσεων που ήδη σχεδιάζονται ή βρίσκονται σε εξέλιξη. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η εγκατάσταση μονάδων αποθήκευσης ενέργειας, που θα επιτρέπουν τη χρήση της παραγόμενης ενέργειας σε μεταγενέστερο χρόνο, καθώς και η προώθηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κύπρου με γειτονικές χώρες.
Μέχρι την υλοποίηση των έργων αυτών, οι περιορισμοί στην παραγωγή από φωτοβολταϊκά εκτιμάται ότι θα συνεχιστούν, ιδιαίτερα σε περιόδους υψηλής ηλιοφάνειας και χαμηλής ζήτησης.
Παρά τις δυσκολίες, η Κύπρος παραμένει μια από τις χώρες με υψηλό δυναμικό ηλιακής ενέργειας, στοιχείο που καθιστά τα φωτοβολταϊκά βασικό πυλώνα της ενεργειακής της στρατηγικής για τα επόμενα χρόνια. Το ζητούμενο πλέον είναι η προσαρμογή των υποδομών, ώστε η αυξημένη παραγωγή να μπορεί να αξιοποιηθεί πλήρως προς όφελος των καταναλωτών και της οικονομίας.
Σύμφωνα με αναρτήσεις πολιτών στη σελίδα ΚΥΠΡΟΣ: ΟΧΙ στις αποκοπές φωτοβολταϊκών, δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο να προχωρήσουν σε οργανωμένα και μαζικά παράπονα προς τους αρμόδιους φορείς, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά τους για τους περιορισμούς στην παραγωγή από φωτοβολταϊκά συστήματα.
Οι πολίτες κάνουν λόγο για επαναλαμβανόμενες αποκοπές, οι οποίες –όπως υποστηρίζουν– επηρεάζουν την απόδοση των επενδύσεών τους και δημιουργούν αβεβαιότητα γύρω από τη λειτουργία των συστημάτων τους. Παράλληλα, ζητούν μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς τα κριτήρια με τα οποία εφαρμόζονται οι περιορισμοί. Το ζήτημα παραμένει στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, με την Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου να επισημαίνει ότι οι περικοπές συνδέονται με την ανάγκη διατήρησης της σταθερότητας του ηλεκτρικού συστήματος, ειδικά σε περιόδους υψηλής παραγωγής και χαμηλής ζήτησης.
Την ίδια ώρα, αυξάνεται η πίεση προς τους αρμόδιους φορείς για εξεύρεση μόνιμων λύσεων, όπως η ενίσχυση της αποθήκευσης ενέργειας και η αναβάθμιση των δικτύων, ώστε να μειωθεί η ανάγκη για περιορισμούς στην παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
