ΚΥΠΡΟΣ: Νέα δεδομένα για τις μηχανότρατες-Πρόταση για προστασία παράκτιων υδάτων και ενίσχυση μικρών ψαράδων στην Κύπρο-(Βίντεο)

Σημαντικά περιβαλλοντικά και κοινωνικοοικονομικά οφέλη, με περιορισμένο κόστος, θα μπορούσε να αποφέρει στην Κύπρο η δημιουργία μιας αποκλειστικής παράκτιας ζώνης για αλιείς μικρής κλίμακας, σύμφωνα με νέα ανάλυση της περιβαλλοντικής οργάνωσης Oceana.

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα της Θάλασσας, η ΜΚΟ Oceana παρουσίασε σε δημοσιογραφική διάσκεψη, νέα δεδομένα σχετικά με τη χρήση των κυπριακών παράκτιων υδάτων και τις επιπτώσεις της αλιευτικής δραστηριότητας, στο πλαίσιο δημοσιογραφικής διάσκεψης. Σύμφωνα με τα ευρήματα της οργάνωσης, η δραστηριότητα αλιείας με μηχανότρατες βυθού στα χωρικά ύδατα της Κύπρου παραμένει περιορισμένη, ωστόσο συνεχίζει να ασκεί πίεση σε συγκεκριμένες παράκτιες περιοχές και οικοσυστήματα.

Στο πλαίσιο αυτό, η Oceana εισηγείται τη δημιουργία αποκλειστικής παράκτιας ζώνης για την αλιεία μικρής κλίμακας, εντός της οποίας θα απαγορεύεται η χρήση μηχανότρατων βυθού. Κατά τη διάρκεια της διάσκεψης παρουσιάστηκε και οπτικοακουστικό υλικό που, σύμφωνα με την οργάνωση, καταγράφει τη διαδικασία συλλογής ψαριών με μηχανότρατες βυθού.

Το 2022, η γαλάζια οικονομία της Κύπρου εκτιμάται ότι παρήγαγε περίπου 1,8 δισ. ευρώ σε ακαθάριστη προστιθέμενη αξία και απασχόλησε σχεδόν 56.000 άτομα, με τον παράκτιο τουρισμό να αντιπροσωπεύει τη συντριπτική πλειονότητα της αξίας και των θέσεων εργασίας.

Η πρόταση, όπως αναφέρθηκε από τον σύμβουλο πολιτικής της Oceana στην Ευρώπη, Odran Corcoran, στοχεύει στην προστασία των παράκτιων θαλάσσιων πόρων και στην ενίσχυση των τοπικών κοινοτήτων και επαγγελματιών ψαράδων μικρής κλίμακας, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που συνδέονται στενά με τον τουρισμό, με περιορισμένες επιπτώσεις στην εμπορική αλιεία. Υπενθυμίζεται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είχε το 2021 προτείνει τον τερματισμό της δραστηριότητας των τελευταίων δύο ενεργών μηχανότρατων βυθού στα κυπριακά χωρικά ύδατα εντός διετίας, ωστόσο η πρόταση αυτή δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί.

Το μέτρο της αποκλειστικής ζώνης, σύμφωνα με την Oceana, υποστηρίζεται επίσης από τη Συντεχνία Επαγγελματιών Ψαράδων Παράκτιας Αλιείας, η οποία τάσσεται υπέρ της δημιουργίας Περιοχής Προνομιακής Πρόσβασης για μικρής κλίμακας αλιείς. Η μελέτη της οργάνωσης, που βασίζεται σε δεδομένα της περιόδου 2021–2025, καταγράφει δραστηριότητα πέντε μηχανότρατων βυθού συνολικής διάρκειας άνω των 750 ωρών στα κυπριακά χωρικά ύδατα, με αλιευτική πίεση να εντοπίζεται σε περιοχές όπως ο κόλπος Ακρωτηρίου, οι ακτές Λάρνακας–Λεμεσού, ο Κάβο Γκρέκο, ο κόλπος Χρυσοχούς και η Πάφος.

Επιπλέον, οι μικρής κλίμακας αλιείς αποτελούν περίπου το 95% του αλιευτικού στόλου και της απασχόλησης στην Κύπρο, βασιζόμενοι κυρίως σε παράκτια και υπεράκτια ύδατα.

Παράλληλα, σημειώνεται ότι είδη όπως το μπαρμπούνι, η κουτσομούρα, το λυθρίνι, η γόπα και το χταπόδι αποτελούν κοινό στόχο τόσο της μικρής κλίμακας αλιείας όσο και των μηχανότρατων, γεγονός που δημιουργεί συνθήκες ανταγωνισμού για τους θαλάσσιους πόρους. Η Oceana υπογραμμίζει ότι παρόμοιες ρυθμίσεις εφαρμόζονται ήδη σε δεκάδες χώρες διεθνώς, με στόχο τη βιωσιμότητα των παράκτιων κοινοτήτων και την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Την ίδια ώρα, τονίζεται ότι η απαγόρευση της μηχανότρατας θα μπορούσε να συμβάλει στην ενίσχυση της περιβαλλοντικής ανθεκτικότητας, προστατεύοντας κρίσιμα ενδιαιτήματα όπως τα λιβάδια Ποσειδωνίας, που αποτελούν καταφύγιο βιοποικιλότητας και φυσικό «φίλτρο» απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές στην Κύπρο καλύπτουν περίπου το 12% των υδάτων, ποσοστό που παραμένει κάτω από τον ευρωπαϊκό στόχο του 30% έως το 2030, επαναφέροντας στο προσκήνιο τη συζήτηση για ενίσχυση των μέτρων διαχείρισης και προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.