Η φτώχεια στη σύγχρονη εποχή δεν φέρει το πρόσωπο που γνωρίζαμε πριν από μερικές δεκαετίες, καθώς πλέον εκτείνεται πέρα από την έλλειψη εισοδήματος. Εκδηλώνεται σε πολλαπλά επίπεδα, συνδέεται με συνθήκες κοινωνικού αποκλεισμού, μοναξιάς και περιορισμένης πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας. Παράγοντες που οδηγούν σταδιακά στην απώλεια της ασφάλειας και της αξιοπρέπειας του ατόμου.
ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΑΡΓΥΡΟΥ*
*Γενικού Γραμματέα Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού
Ο σύγχρονος κοινωνικός διάλογος οφείλει, συνεπώς, να αναγνωρίσει ότι η φτώχεια αποτελεί ένα πολυδιάστατο κοινωνικό φαινόμενο, το οποίο απαιτεί συλλογικές και ολιστικές απαντήσεις. Η αντιμετώπισή της δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά σε οικονομικές ή πρακτικές παροχές και δη στα στενά όρια των πολιτικών επιδομάτων, αλλά προϋποθέτει στοχευμένες, μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις κοινωνικής ενδυνάμωσης. Ο Κυπριακός Ερυθρός Σταυρός, σε καθημερινή βάση, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της πραγματικότητας, αναπτύσσοντας ένα ζωντανό δίκτυο αλληλεγγύης μέσω ενός πολυδιάστατου πλέγματος υπηρεσιών – από την κοινωνική πρόνοια έως την εκπαίδευση και την ψυχοκοινωνική στήριξη. Ενδεικτικά, κατά την περίοδο 2022–2025, περισσότεροι από 97.000 άνθρωποι έλαβαν βοήθεια, μέσα από προγράμματα και δράσεις κοινωνικής πρόνοιας και στήριξης.
Ειδικότερα, 2.885 περιστατικά υποστηρίχθηκαν στο πλαίσιο του Προγράμματος Κοινωνικής Πρόνοιας, ενώ 1.853 οικογένειες εξασφάλισαν βασικά αγαθά -μέσω των Πακέτων Αγάπης και των κουπονιών στήριξης. Την ίδια περίοδο διανεμήθηκαν -σχεδόν 26.000 ζεστά γεύματα, μέσω του Προγράμματος «Μοιράζομαι», αναδεικνύοντας τη σημασία της άμεσης ανταπόκρισης και δράσης εκεί όπου υπάρχει ανθρώπινη ανάγκη.
Η ουσιαστική αντιμετώπιση της φτώχειας προϋποθέτει την ενδυνάμωση των ανθρώπων, ώστε να αποκτήσουν δεξιότητες, αυτοπεποίθηση και ενεργό ρόλο στην κοινωνία – Ελπίδα για το μέλλον η νέα γενιά
Οι αλλεπάλληλες κρίσεις των τελευταίων ετών- φυσικές καταστροφές, ανθρωπιστικές κρίσεις και μεταναστευτικές προκλήσεις- ανέδειξαν πόσο εύκολα μπορεί οποιοσδήποτε άνθρωπος να βρεθεί, από τη μία στιγμή στην άλλη, σε συνθήκες ευαλωτότητας. Ενδεικτικά, την περίοδο 2021–2025 περισσότεροι από 21.800 άνθρωποι υποστηρίχθηκαν μέσω δράσεων αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών, επιβεβαιώνοντας ότι η κοινωνική ανθεκτικότητα δεν είναι δεδομένη, αλλά οικοδομείται συλλογικά. Η διαχρονική εμπειρία καταδεικνύει ότι η παροχή βοήθειας από μόνη της δεν επαρκεί. Η ουσιαστική αντιμετώπιση της φτώχειας προϋποθέτει την ενδυνάμωση των ανθρώπων, ώστε να αποκτήσουν δεξιότητες, αυτοπεποίθηση και ενεργό ρόλο στην κοινωνία.
Στο πλαίσιο αυτό, ο προβληματισμός μετατοπίζεται από το ερώτημα «γιατί κάποιος είναι φτωχός» στο «πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε ευκαιρίες συμμετοχής». Σε αυτή τη συνθήκη, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι νέες μορφές κοινωνικής αλληλεγγύης, όπως η φιλοσοφία της Χρονοτράπεζας (Time Bank). Η ιδέα είναι απλή αλλά βαθιά μετασχηματιστική: κάθε άνθρωπος έχει κάτι να προσφέρει. Ο χρόνος και οι ικανότητες μετατρέπονται σε κοινωνικό «νόμισμα», μέσα από το οποίο η προσφορά υπηρεσιών ανταλλάσσεται με την κάλυψη άλλων αναγκών. Με αυτόν τον τρόπο, ο λήπτης βοήθειας παύει να αισθάνεται παθητικός αποδέκτης και καθίσταται ενεργό μέλος μιας κοινότητας αμοιβαίας φροντίδας, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός κύκλου εμπιστοσύνης, αξιοπρέπειας και κοινωνικής συνοχής.
Στόχος του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού για τα επόμενα χρόνια είναι η περαιτέρω ενίσχυση προγραμμάτων που προάγουν την κοινωνική ένταξη, την αξιοπρέπεια και την αυτάρκεια των ευάλωτων συνανθρώπων μας. Η μετάβαση από την παθητική στήριξη στην ενεργό συμμετοχή αποτελεί την πιο δυνατή επένδυση για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς.
Σημαντική ελπίδα για το μέλλον αποτελεί η νέα γενιά. Μέσα από τις δράσεις του Τμήματος Νέων του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού, τα εκπαιδευτικά προγράμματα και τις πρωτοβουλίες εθελοντισμού, καλλιεργείται μια γενιά πολιτών που αντιλαμβάνεται την αλληλεγγύη όχι ως πράξη φιλανθρωπίας, αλλά ως έκφραση κοινωνικής ευθύνης. Η επένδυση στους νέους συνιστά την καλύτερη απάντηση στη αναχαίτιση της φτώχειας. Η ίδια προσήλωση στην ενδυνάμωση της νέας γενιάς αντικατοπτρίζεται και στη συμμετοχή του Οργανισμού σε πρωτοβουλίες δημόσιου διαλόγου. Ο Κυπριακός Ερυθρός Σταυρός συμμετέχει ενεργά σε πρωτοβουλίες που προάγουν την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών γύρω από τις σύγχρονες κοινωνικές προκλήσεις. Ενδεικτικά, στο πλαίσιο της σειράς συζητήσεων Open Dialogue Series, που υλοποιείται μέσω του ευρωπαϊκού έργου EUPresidency Project 5 (EUPP5) από το CARDET, ο Οργανισμός συνέβαλε στον πρώτο δημόσιο διάλογο με θέμα τη φτώχεια στην Κύπρο και τις σύγχρονες διαστάσεις της, συμμετέχοντας ενεργά στη διαμόρφωση ενός ανοικτού και ουσιαστικού χώρου ανταλλαγής απόψεων μεταξύ θεσμών και κοινωνίας των πολιτών.
Εν κατακλείδι, η φτώχεια της σύγχρονης εποχής αποτελεί μια πρόκληση που μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο όταν η κοινωνία επιλέγει τη συνεργασία, την αλληλεγγύη και τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ως κοινές αξίες. Σε αυτή την προσπάθεια, ο Κυπριακός Ερυθρός Σταυρός θα συνεχίσει να αποτελεί αξιόπιστο εταίρο και ενεργό συνομιλητή, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση μιας πιο συνεκτικής και ανθεκτικής κοινωνίας. Στόχος του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού για τα επόμενα χρόνια είναι η περαιτέρω ενίσχυση προγραμμάτων που προάγουν την κοινωνική ένταξη, την αξιοπρέπεια και την αυτάρκεια των ευάλωτων συνανθρώπων μας. Η μετάβαση από την παθητική στήριξη στην ενεργό συμμετοχή αποτελεί την πιο δυνατή επένδυση για μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
