Οι μεγάλες αλυσίδες καταστημάτων που κυριαρχούν στα εμπορικά κέντρα, σε συνδυασμό με τη ραγδαία αύξηση των ηλεκτρονικών αγορών μέσω δημοφιλών πλατφορμών όπως η Shein και η Temu, διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον για τις μικρές επιχειρήσεις στην Κύπρο.
ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ
Η ΠΟΒΕΚ προειδοποιεί ότι πολλές τοπικές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να παραμείνουν ανταγωνιστικές, ενώ οι καταναλωτές εμφανίζονται διχασμένοι ανάμεσα στις χαμηλές τιμές των διαδικτυακών αγορών και στη στήριξη της τοπικής αγοράς.Μια βόλτα στα εμπορικά κέντρα της Λευκωσίας αποκαλύπτει την πραγματικότητα οι μεγάλες αλυσίδες του fast fashion κερδίζουν συνεχώς έδαφος, ενώ τα μικρά καταστήματα προσπαθούν να ξεχωρίσουν μέσα από την προσωπική εξυπηρέτηση και την ποιότητα. Η δημιουργία μεγάλων malls, σε συνδιασμό με την αύξηση των online αγορών μετά την πανδημία, έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο που οι καταναλωτές προσεγγίζουν τα ψώνια, ενώ παράλληλα έχει επηρεάσει σημαντικά τα μικρά, τοπικά καταστήματα.
Φωτογραφίες: Ελευθερία Γρηγορίου
Σύμφωνα με τον Στέφανο Κουρσάρη, Γενικό Γραμματέα της ΠΟΒΕΚ, η ανάπτυξη των εμπορικών κέντρων έχει προσφέρει ευκολίες όπως χώρους στάθμευσης και κλιματισμό, χαρακτηριστικά που προσελκύουν το καταναλωτικό κοινό υπό τις κυπριακές καιρικές συνθήκες. Ωστόσο, ο ίδιος επισημαίνει ότι τα παραδοσιακά καταστήματα και οι μικρές επιχειρήσεις επηρεάζονται σημαντικά τόσο από τη συγκέντρωση μεγάλων εμπορικών αλυσίδων όσο και από την αύξηση των online αγορών, που από 2% το 2020-2021 έχουν φτάσει σχεδόν το 6-7% σήμερα.
Νέοι και fast fashion
Σύμφωνα με δηλώσεις νεαρών ατόμων, οι μεγάλες αλυσίδες αποτελούν τη μοναδική επιλογή αγορών τους. Βασικοί λόγοι είναι οι χαμηλότερες τιμές λόγω των συχνών προσφορών, η μεγαλύτερη ποικιλία ρούχων στις νέες τάσεις αλλά και η αξιοπιστία. Όσον αφορά το φαινόμενο του fast fashion αναγνωρίζουν το αρνητικό αντίκτυπο που έχει στις τοπικές επιχειρήσεις αλλά και στο περιβάλλον, όμως δεν παύει να τους είναι βολικό και οικονομικό.
Στην Κύπρο, οι μεγάλες αλυσίδες ακολουθούν συνήθως τρεις κύριες περιόδους εκπτώσεων, τις χειμερινές εκπτώσεις μετά τα Χριστούγεννα, τις θερινές εκπτώσεις που ξεκινούν τον Ιούλιο και το Black Friday στο τέλος Νοεμβρίου. Παρά την ύπαρξη αυτών των παραδοσιακών περιόδων, online πλατφόρμες όπως το Shein έχουν διαφοροποιήσει την αγορά, προσφέροντας συχνότερες και μεγαλύτερες προσφορές καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Αυτός ο συνδυασμός προκαλεί αλλαγές στις συνήθειες των καταναλωτών, οι οποίοι πλέον μπορούν να βρουν έκπτωση σχεδόν οποιαδήποτε στιγμή, μειώνοντας την ανάγκη να περιμένουν τις παραδοσιακές εκπτώσεις των φυσικών καταστημάτων.
Ωστόσο, από την 1η Ιουλίου 2026 έχει εφαρμοστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση η επιβολή δασμού 3 ευρώ σε κάθε μικρό δέμα αξίας κάτω των 150 ευρώ που εισάγεται στις χώρες μέλη. Ο δασμός επιβάλλεται ανά είδος αντικειμένου και ανεξαρτήτως αριθμού, μια προσωρινή λύση μέχρι την οριστική αλλαγή του τελωνειακού συστήματος η οποία αναμένεται να γίνει σε διάστημα δύο ετών.
Από τον Νοέμβριο προβλέπεται να προστεθούν επιπρόσθετα τέλη επεξεργασίας τα οποία θα βοηθήσουν στη χρηματοδότηση των τελωνειακών υπηρεσιών. Με αυτό τον τρόπο περιορίζεται η εισροή προϊόντων που δεν συμμορφώνονται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και προστατεύονται οι τοπικές επιχειρήσεις από τον αθέμιτο ανταγωνισμό.
Η ενίσχυση των τοπικών καταστημάτων
Η ΠΟΒΕΚ παρατηρεί μείωση στον κύκλο εργασιών πολλών μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ενώ ο κ. Κουρσάρης τονίζει την ανάγκη για εκσυγχρονισμό: «Τα μικρά καταστήματα πρέπει να ειδικευτούν στα προϊόντα που προσφέρουν, μέσω online υπηρεσιών και να δημιουργήσουν συνεργασίες, ώστε να παραμείνουν ανταγωνιστικά».
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η επαναφορά των ωραρίων λειτουργίας, η διοργάνωση εκδηλώσεων και προγράμματα χορηγιών θα ενίσχυαν την τοπική αγορά, προσφέροντας αξιοπρεπές περιβάλλον εργασίας για τα καταστήματα.
Από την άλλη, τα μικρά καταστήματα προσπαθούν να ανταγωνιστούν το fast fashion, ξεχωρίζοντας μέσω της προσωπικής εξυπηρέτησης και των εξειδικευμένων προϊόντων. Όπως αναφέρει ο κ. Κουρσάρης, «η μικρή επιχείρηση μπορεί να εξυπηρετήσει καλύτερα τους καταναλωτές, γιατί δεν είναι απλώς ένας αριθμός, δημιουργούνται σχέσεις μεταξύ καταστηματάρχη και πελάτη».
Συμπερασματικά, η πρόκληση για τα τοπικά καταστήματα παραμένει διπλή, να παραμείνουν ανταγωνιστικά απέναντι στις μεγάλες αλυσίδες και το online εμπόριο, ενώ ταυτόχρονα να αξιοποιήσουν τα πλεονεκτήματα της προσωπικής εξυπηρέτησης και της τοπικής ταυτότητας. Η στήριξη μέσω προγραμμάτων χορηγιών, εκδηλώσεων και κατάλληλων υποδομών, σε συνδυασμό με τον εκσυγχρονισμό και την εξειδίκευση των προϊόντων, φαίνεται να αποτελεί τη μοναδική βιώσιμη λύση για την επιβίωση της τοπικής αγοράς στην Κύπρο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
