Έχεις νιώσει ποτέ ότι κατά την διάρκεια του καλοκαιριού αισθάνεσαι μεγαλύτερη κόπωση, δυσφορία ή δυσκολεύεσαι να κοιμηθείς τα βράδια; Για πολλούς το καλοκαίρι είναι η πιο αγαπημένη εποχή του χρόνου. Ωστόσο, οι υψηλές θερμοκρασίες και τα κύματα καύσωνα με την έντονη ζέστη μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική μας ευεξία.
ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ
Ίσως να μην το είχες σκεφτεί ποτέ, όμως αυτές οι αλλαγές δεν είναι τυχαίες. Πίσω από την αυξημένη κόπωση, την ευερεθιστότητα και τις δυσκολίες στον ύπνο κρύβονται ψυχολογικοί και βιολογικοί μηχανισμοί που ενεργοποιούνται όταν το σώμα μας εκτίθεται σε ακραίες θερμοκρασίες. Ανακάλυψε πώς ο καύσωνας επηρεάζει την ψυχολογία και την ποιότητα του ύπνου μας και δες χρήσιμες συμβουλές από ειδικό που θα σε βοηθήσουν να αντιμετωπίσεις αποτελεσματικά τις επιπτώσεις του. Η Κλινική Ψυχολόγος, Δρ. Μικαέλλα Χριστοδούλου, μας εξηγεί ότι η ζέστη δεν επηρεάζει μόνο το σώμα μας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε και αντιδρούμε. Μέσα σε ένα κύμα καύσωνα η ψυχική μας αντοχή μειώνεται, έτσι γινόμαστε πιο ευερέθιστοι, πιο ανυπόμονοι και το αίσθημα της κούρασης γίνεται πιο έντονο.
«Αυτό συμβαίνει γιατί ο οργανισμός βρίσκεται σε μια διαρκή προσπάθεια να προσαρμοστεί στις υψηλές θερμοκρασίες, αφήνοντας λιγότερους ψυχικούς πόρους για τη διαχείριση του καθημερινού στρες.»
Η ψυχολογική πλευρά
Όπως μας αναφέρει η Δρ. Χριστοδούλου, οι υψηλές θερμοκρασίες αποτελούν έναν επιπλέον στρεσογόνο παράγοντα για τον οργανισμό. «Όταν το σώμα βιώνει συνεχή δυσφορία λόγω της ζέστης, μειώνεται η ανοχή μας στην ένταση και αυξάνεται η πιθανότητα να αντιδρούμε πιο παρορμητικά ή/και πιο έντονα στα καθημερινά ερεθίσματα.» Αυτός είναι ο λόγος που αρκετοί άνθρωποι είναι πιο ευερέθιστοι, ανυπόμονοι ή/και ψυχικά εξαντλημένοι τις ημέρες του καύσωνα. Ακόμη, πολλοί μπορεί να αντιμετωπίζουν δυσκολία στην συγκέντρωση, να έχουν λιγότερη διάθεση και ενέργεια για τις καθημερινές τους δραστηριότητες – η αίσθηση ότι ακόμη και οι απλές υποχρεώσεις απαιτούν περισσότερη προσπάθεια. Η κα. Χριστοδούλου επισημαίνει, πως πρόκειται για μια φυσιολογική ψυχολογική αντίδραση σε συνθήκες αυξημένης καταπόνησης.
Πώς οι υψηλές θερμοκρασίες επηρεάζουν την ποιότητα του ύπνου;
Ο ποιοτικός ύπνος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους μηχανισμούς ψυχικής αποκατάστασης, όπως τονίζει η Κλινική ψυχολόγος. Καθώς βοηθά τον εγκέφαλο και το σώμα να ξεκουραστούν, να διαχειριστούν το άγχος και να διατηρήσουν μια καλύτερη ψυχολογική κατάσταση.
«Όταν οι υψηλές θερμοκρασίες δυσκολεύουν τον ύπνο, ο εγκέφαλος δεν έχει την ευκαιρία να “ξεκουραστεί” και να επεξεργαστεί αποτελεσματικά τα συναισθήματα και το στρες της ημέρας.»
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, «την επόμενη ημέρα να είμαστε πιο ευάλωτοι στο άγχος, πιο ευερέθιστοι, πιο συναισθηματικοί και να δυσκολευόμαστε να διαχειριστούμε ακόμη και πολύ μικρές δυσκολίες.» Παράλληλα, μειώνεται η συγκέντρωση, η μνήμη και η ικανότητα λήψης αποφάσεων, γεγονός που επηρεάζει τόσο την εργασία όσο και τις προσωπικές μας σχέσεις.
Οι ευάλωτες ομάδες απέναντι στον καύσωνα
Τα άτομα που ήδη αντιμετωπίζουν δυσκολίες ψυχικής υγείας, όπως αγχώδεις διαταραχές ή κατάθλιψη, είναι πιθανότερο να βιώσουν πιο έντονα τα συμπτώματα κατά τη διάρκεια περιόδων παρατεταμένης ζέστης. «Η επιβάρυνση του οργανισμού μπορεί να μειώσει την ψυχική τους ανθεκτικότητα και να κάνει πιο δύσκολη τη διαχείριση των συναισθημάτων τους.». Επιπλέον, ευάλωτες ομάδες αποτελούν και οι ηλικιωμένοι, τα άτομα που ζουν μόνα τους, όσοι αντιμετωπίζουν κοινωνικές ή/και οικονομικές δυσκολίες, καθώς και άνθρωποι που εργάζονται σε απαιτητικές συνθήκες ή δεν έχουν τη δυνατότητα να προστατευτούν από τη ζέστη. Η Δρ. Χριστοδούλου τονίζει ότι η ψυχολογική επιβάρυνση δεν εξαρτάται μόνο από τη θερμοκρασία, αλλά και από τους διαθέσιμους προσωπικούς και κοινωνικούς πόρους που έχει κάθε άνθρωπος.
Πρακτικές συμβουλές
Παράλληλα, συμβουλεύει όπως αρχικά αναγνωρίσουμε ότι ο καύσωνας δεν επηρεάζει μόνο το σώμα αλλά και την ψυχική μας λειτουργία. Προσθέτει, «είναι σημαντικό να προσαρμόζουμε τις προσδοκίες μας με τα δεδομένα της ημέρας και να μην πιέζουμε τον εαυτό μας να λειτουργεί στους ίδιους ρυθμούς όπως όταν ήταν σε πιο ήπιες καιρικές συνθήκες.». Επίσης, είναι σημαντικό να διατηρούμε μια σταθερή καθημερινή ρουτίνα με επαρκή ξεκούραση, αποφυγή υπερφόρτωσης με υποχρεώσεις και με φροντίδα του ύπνου: όλα αυτά συνδυαστικά λειτουργούν ως δίχτυ προστασίας για την ψυχική υγεία.
Εξίσου απαραίτητο είναι το κοινωνικό μας περιβάλλον: να διατηρούμε επαφή με ανθρώπους που μας κάνουν να αισθανόμαστε ασφάλεια και υποστήριξη. Αφού, η κοινωνική σύνδεση αποτελεί σημαντικό παράγοντα ψυχικής ανθεκτικότητας.
Η σημασία της έγκαιρης ψυχολογικής υποστήριξης
Η Δρ. Μικαέλα Χριστοδούλου, επισημαίνει ότι δεν πρέπει να αγνοούμε τα επίμονα σημάδια ψυχολογικής επιβάρυνσης.Αν η ένταση, το άγχος, η θλίψη ή η ευερεθιστότητα επιμένουν και επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητά μας, τότε είναι σημαντικό να απευθυνθούμε σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας. Καθώς, η έγκαιρη υποστήριξη μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά στη διαχείριση αυτών των δυσκολιών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
