Νέα στοιχεία έρχονται στο φως λίγες ώρες μετά τις αρχικές αποκαλύψεις του BBC για την υπόθεση των εξωσωματικών στα κατεχόμενα, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον όχι μόνο στις καταγγελίες για χρήση διαφορετικών δοτών, αλλά και στα στοιχεία που φαίνεται να είχαν συγκεντρωθεί εδώ και χρόνια.
Σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες τουλάχιστον 30 παιδιά, στην πλειονότητά τους με Βρετανούς γονείς, βρίσκονται στο επίκεντρο της υπόθεσης. Οι οικογένειες υποστηρίζουν ότι κατά τις θεραπείες τους χρησιμοποιήθηκαν σπερματοζωάρια ή ωάρια από δότες διαφορετικούς από εκείνους που είχαν επιλέξει.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι οι υποψίες δεν στηρίζονται μόνο στην εμφάνιση των παιδιών ή στις πληροφορίες που είχαν δοθεί στους γονείς. Σε τουλάχιστον 11 περιπτώσεις, εμπορικά τεστ DNA έδειξαν γενετική καταγωγή από την Τουρκία ή γειτονικές περιοχές, ενώ οι γονείς πίστευαν ότι είχε χρησιμοποιηθεί γενετικό υλικό από δυτικοευρωπαίους δότες.
Μια από τις περιπτώσεις που εξετάστηκαν αφορά Βρετανίδες μητέρες, οι οποίες είχαν ζητήσει να χρησιμοποιηθεί ο ίδιος δότης και για τα δύο παιδιά τους, ώστε τα αδέλφια να έχουν κοινή βιολογική καταγωγή. Είχαν επιλέξει συγκεκριμένο Δανό δότη, γνωστό με το ψευδώνυμο «Finn», έχοντας στη διάθεσή τους πληροφορίες για την υγεία, την οικογενειακή ιστορία και τα χαρακτηριστικά του.
Οι αμφιβολίες άρχισαν μετά τη γέννηση του δεύτερου παιδιού. Χρόνια αργότερα, τα παιδιά υποβλήθηκαν σε εξετάσεις DNA. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι κανένα από τα δύο δεν είχε χρησιμοποιηθεί το σπέρμα του συγκεκριμένου δότη, ενώ τα ίδια τα παιδιά δεν ήταν μεταξύ τους βιολογικά αδέλφια. Ανεξάρτητος ειδικός στη δικαστική γενετική που εξέτασε τα αποτελέσματα ανέφερε στο BBC ότι είναι εξαιρετικά απίθανο κάποιο από τα δύο παιδιά να συνδέεται βιολογικά με τον δότη που είχε επιλεγεί.
Για τις οικογένειες, η αποκάλυψη δεν ήταν απλώς μια λανθασμένη ιατρική διαδικασία. Αφορούσε την ίδια τη γενετική ταυτότητα των παιδιών και τις πληροφορίες που θα έχουν για την καταγωγή τους όταν μεγαλώσουν. Η υπόθεση δεν περιορίζεται στο σπέρμα. Το BBC εντόπισε και άλλες βρετανικές οικογένειες που υποστηρίζουν ότι έλαβαν διαφορετικά ωάρια από εκείνα που νόμιζαν ότι είχαν επιλέξει.
Οι περιπτώσεις αυτές συνδέονται με το Miracle IVF Centre, το οποίο ιδρύθηκε το 2019 από τη γιατρό Firdevs Uguz Tip. Οι γυναίκες είχαν λάβει προφίλ δοτριών με λεπτομερή χαρακτηριστικά, όπως ηλικία, εθνικότητα, ύψος, βάρος, χρώμα μαλλιών και ματιών, επάγγελμα και χόμπι.
Μία από τις γυναίκες, που αναφέρεται από το BBC ως Kathryn, είχε επιλέξει προφίλ γυναίκας που παρουσιαζόταν ως Γερμανίδα φοιτήτρια με ξανθά μαλλιά, γαλανά μάτια και ανοιχτόχρωμο δέρμα. Η ίδια υποστηρίζει ότι δεν θα προχωρούσε στη θεραπεία εάν γνώριζε εξαρχής ότι η τελική επιλογή της δότριας θα γινόταν από την κλινική. Η γιατρός, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι η επιλογή των δοτριών γινόταν αποκλειστικά από το Miracle IVF και ότι αυτό προβλεπόταν στα έντυπα συγκατάθεσης που υπέγραφαν οι ασθενείς.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι, σύμφωνα με την έρευνα του BBC, η Cryos είχε σταματήσει να συνεργάζεται με το Dogus και το είχε θέσει σε αποκλεισμό ήδη από το 2016. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς ήταν δυνατόν ασθενείς να πιστεύουν ότι λάμβαναν γενετικό υλικό από συγκεκριμένη διεθνή τράπεζα, ενώ η ίδια η τράπεζα υποστηρίζει ότι δεν το είχε αποστείλει στην κλινική; Η υπόθεση δεν εμφανίστηκε για πρώτη φορά σήμερα. Ήδη από τον Απρίλιο, μετά τις πρώτες δημοσιογραφικές αποκαλύψεις, οι αρμόδιες αρχές στα κατεχόμενα ανακοίνωσαν ότι ξεκινούσαν έρευνα για τις καταγγελίες. Ο λεγόμενος «υπουργός Υγείας» είχε δηλώσει τότε ότι οι αναφορές αντιμετωπίζονταν ως επίσημες καταγγελίες και ότι είχε πραγματοποιηθεί επιθεώρηση στην κλινική. Είχε επίσης αναφέρει ότι οι υποθέσεις που εξετάζονταν ανάγονταν μέχρι και στο 2016.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η υπόθεση της Cryos International, μιας από τις μεγαλύτερες τράπεζες σπέρματος στον κόσμο. Η εταιρεία υποστήριξε ότι δεν έχει στοιχεία πως έστειλε ποτέ σπέρμα στο Dogus IVF Centre, παρότι η κλινική φέρεται να παρουσίαζε στους ασθενείς τη δυνατότητα επιλογής δοτών από διεθνείς τράπεζες σπέρματος.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα τα ερωτήματα παραμένουν, την ώρα που ο αριθμός των περιπτώσεων που εξετάζονται έχει πλέον αυξηθεί σημαντικά. Η εξέλιξη που δίνει νέα διάσταση στην υπόθεση είναι η επικαιροποίηση των βρετανικών ταξιδιωτικών οδηγιών. Το Foreign, Commonwealth & Development Office προειδοποιεί ότι οι διαδικασίες παρένθετης μητρότητας στα κατεχόμενα ενέχουν κινδύνους, καθώς οι κλινικές δεν υπόκεινται στο ίδιο κανονιστικό πλαίσιο που ισχύει στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η βρετανική πλευρά επισημαίνει επίσης ότι η δυνατότητα προξενικής συνδρομής στις περιοχές που δεν ελέγχονται από την Κυπριακή Δημοκρατία είναι περιορισμένη.
Η συγκεκριμένη προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις αποκαλύψεις για τις θεραπείες γονιμότητας, καθώς η απουσία ανεξάρτητου ρυθμιστικού μηχανισμού αντίστοιχου με εκείνον του Ηνωμένου Βασιλείου αποτελεί ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύει η έρευνα. Η βρετανική Human Fertilisation and Embryology Authority (HFEA) υπενθυμίζει άλλωστε ότι οι θεραπείες γονιμότητας στο εξωτερικό δεν διέπονται παντού από τους ίδιους κανόνες και ότι οι βρετανικές αρχές δεν έχουν εξουσία πάνω σε κλινικές εκτός Ηνωμένου Βασιλείου.
Οι οικογένειες ζητούν απαντήσεις για το ποιο γενετικό υλικό χρησιμοποιήθηκε στις θεραπείες τους, ενώ τα παιδιά, που σε αρκετές περιπτώσεις είναι πλέον αρκετά μεγάλα, βρίσκονται αντιμέτωπα με ένα ερώτημα που δεν αφορά απλώς μια ιατρική πράξη του παρελθόντος.
Πλέον, το μεγάλο ερώτημα δεν είναι μόνο τι συνέβη στις συγκεκριμένες οικογένειες. Είναι πόσες ακόμη περιπτώσεις μπορεί να υπάρχουν και αν τα 30 παιδιά που έχουν μέχρι στιγμής εντοπιστεί αποτελούν ολόκληρη την έκταση της υπόθεσης ή μόνο την κορυφή του παγόβουνου. Οι οικογένειες ζητούν απαντήσεις για το ποιο γενετικό υλικό χρησιμοποιήθηκε στις θεραπείες τους, ενώ τα παιδιά, που σε αρκετές περιπτώσεις είναι πλέον αρκετά μεγάλα, βρίσκονται αντιμέτωπα με ένα ερώτημα που δεν αφορά απλώς μια ιατρική πράξη του παρελθόντος. Αφορά το ποιοι είναι οι βιολογικοί τους γονείς. Και αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι της υπόθεσης που πλέον βρίσκεται στο μικροσκόπιο διεθνών μέσων, οικογενειών και αρχών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
