Η οδήγηση από την ηλικία των 17 ετών δεν αποτελεί κάτι εντελώς καινούργιο στην Ευρώπη. Αρκετές χώρες έχουν ήδη εφαρμόσει συστήματα που επιτρέπουν στους νέους να αποκτούν νωρίτερα εμπειρία πίσω από το τιμόνι, σε ορισμένες περιπτώσεις με την παρουσία έμπειρου συνοδού.
Τώρα, η πρακτική αυτή αποκτά πανευρωπαϊκό χαρακτήρα, καθώς η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις άδειες οδήγησης εισάγει κοινό πλαίσιο για τη συνοδευόμενη οδήγηση των 17χρονων οδηγών κατηγορίας Β. Η Οδηγία (ΕΕ) 2025/2205 προβλέπει ότι οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να έχουν θεσπίσει και να εφαρμόζουν το νέο σύστημα συνοδευόμενης οδήγησης από τις 26 Νοεμβρίου 2028, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των υπόλοιπων νέων κανόνων θα εφαρμοστεί από τις 26 Νοεμβρίου 2029.
Σήμερα, στην Κύπρο, η μαθητευόμενη άδεια για αυτοκίνητο κατηγορίας Β μπορεί να αποκτηθεί από την ηλικία των 17,5 ετών, σύμφωνα με το Τμήμα Οδικών Μεταφορών. Σύμφωνα με την εφημερίδα Πολίτης η νέα ευρωπαϊκή ρύθμιση έρχεται να αλλάξει το υφιστάμενο πλαίσιο, καθώς προβλέπει δυνατότητα απόκτησης άδειας κατηγορίας Β από τα 17 χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι ο οδηγός κάτω των 18 ετών θα οδηγεί με συνοδό.
Με απλά λόγια, ένας 17χρονος θα μπορεί, αφού ολοκληρώσει τις απαιτούμενες διαδικασίες και εξετάσεις και αποκτήσει την αντίστοιχη άδεια, να οδηγεί αυτοκίνητο, όχι όμως μόνος του. Μέχρι να συμπληρώσει τα 18, θα πρέπει να βρίσκεται στη θέση του συνοδηγού άτομο που πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η ευρωπαϊκή οδηγία είναι συγκεκριμένη ως προς τις βασικές προϋποθέσεις. Ο συνοδός του 17χρονου οδηγού δεν θα μπορεί να είναι οποιοσδήποτε.
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις, καθώς θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 24 ετών, να διαθέτει άδεια οδήγησης της αντίστοιχης κατηγορίας για περισσότερα από πέντε χρόνια και να μην έχει στερηθεί το δικαίωμα οδήγησης κατά την προηγούμενη πενταετία. Παράλληλα, θα πρέπει να τηρεί τους κανόνες που αφορούν την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή ναρκωτικών.
Τα κράτη μέλη μπορούν, μάλιστα, να θεσπίσουν και πρόσθετες προϋποθέσεις για τους συνοδούς, με στόχο να διασφαλίζεται ότι ο νέος οδηγός θα βρίσκεται δίπλα σε ένα άτομο με την απαραίτητη εμπειρία και υπευθυνότητα. Στην πράξη, λοιπόν, η αλλαγή δεν σημαίνει ότι ένας 17χρονος θα παίρνει απλώς τα κλειδιά του αυτοκινήτου και θα βγαίνει μόνος στον δρόμο. Η λογική του νέου συστήματος είναι να αποκτά ο νέος οδηγός πολύτιμη εμπειρία στην πραγματική κυκλοφορία, έχοντας δίπλα του έναν έμπειρο οδηγό, ο οποίος θα μπορεί να τον καθοδηγεί και να παρεμβαίνει όπου χρειάζεται. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα μεταβατικό στάδιο πριν από την πλήρη και ανεξάρτητη οδήγηση.
Παράλληλα με τη συνοδευόμενη οδήγηση, η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία εισάγει ελάχιστη διετή περίοδο δοκιμασίας για τους νέους οδηγούς. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου προβλέπονται αυστηρότεροι κανόνες και κυρώσεις για συγκεκριμένες σοβαρές παραβάσεις που συνδέονται με την οδική ασφάλεια. Η λογική της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να υπάρχει μεγαλύτερη προστασία στα πρώτα χρόνια ενός οδηγού, όταν η έλλειψη εμπειρίας αποτελεί έναν από τους παράγοντες κινδύνου στην οδήγηση.
Ένα σημείο που χρειάζεται προσοχή είναι ότι το 2028 δεν είναι η ημερομηνία εφαρμογής όλων των αλλαγών. Η συνοδευόμενη οδήγηση για τους 17χρονους αποτελεί ειδική πρόνοια της νέας οδηγίας και θα πρέπει να εφαρμοστεί από τις 26 Νοεμβρίου 2028. Το μεγαλύτερο μέρος των υπόλοιπων διατάξεων της οδηγίας θα εφαρμοστεί από τις 26 Νοεμβρίου 2029, αφού προηγηθεί η απαραίτητη προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας των κρατών μελών. Για την Κύπρο, το επόμενο διάστημα αναμένεται να έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα πρέπει να καθοριστούν στην πράξη οι λεπτομέρειες του νέου συστήματος.
Η ιδέα της οδήγησης πριν από τα 18 δεν είναι καινούργια στην Ευρώπη.
Στη Γερμανία, το πρόγραμμα «οδήγηση με συνοδό από τα 17» επιτρέπει στους νέους να αποκτήσουν άδεια κατηγορίας Β από τα 17, με υποχρεωτική συνοδευόμενη οδήγηση πριν από τη συμπλήρωση των 18 ετών. Στην Αυστρία, το γνωστό πρόγραμμα L17 δίνει τη δυνατότητα στους νέους να αποκτήσουν άδεια οδήγησης κατηγορίας Β από τα 17, έχοντας προηγουμένως πραγματοποιήσει εκτεταμένη πρακτική εκπαίδευση.
Στη Δανία, επίσης, οι 17χρονοι μπορούν να οδηγήσουν υπό συγκεκριμένο καθεστώς πριν από τα 18, με κανόνες που προβλέπουν και περιπτώσεις όπου απαιτείται συνοδός. Η Γαλλία αποτελεί διαφορετική περίπτωση. Από την 1η Ιανουαρίου 2024, η ελάχιστη ηλικία για την απόκτηση άδειας οδήγησης κατηγορίας Β μειώθηκε από τα 18 στα 17 έτη. Αυτό σημαίνει ότι ένας 17χρονος που αποκτά το κανονικό δίπλωμα μπορεί να οδηγεί χωρίς να απαιτείται συνοδός. Η Γαλλία διαθέτει παράλληλα και σύστημα εκμάθησης με συνοδό, όμως αυτό αφορά διαφορετικό στάδιο της διαδικασίας και δεν πρέπει να συγχέεται με το νέο πανευρωπαϊκό σύστημα συνοδευόμενης οδήγησης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
