Ενδεικτική φωτογραφία.
Η μεσογειακή διατροφή περιλαμβάνει και τον τρόπο που το φαγητό φτάνει στο τραπέζι. Η συλλογή των υλικών, η διατήρησή τους, το μαγείρεμα και η συνήθεια να τρώμε μαζί αποτελούν μέρος της αναγνώρισης της UNESCO, στην οποία συμμετέχει και η Κύπρος.
Η εγγραφή του 2013 στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Αϋλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς αφορά επτά χώρες. Μαζί με την Κύπρο βρίσκονται η Κροατία, η Ελλάδα, η Ιταλία, το Μαρόκο, η Πορτογαλία και η Ισπανία. Η UNESCO περιγράφει μια κληρονομιά που συνδέει την καλλιέργεια και την αλιεία με τη φιλοξενία και τη συνάντηση ανθρώπων διαφορετικών ηλικιών.
Η γνώση που περνά στην κουζίνα
Στο μαγείρεμα, μεγάλο μέρος της γνώσης δεν χωρά σε έναν κατάλογο υλικών. Το πότε ένα ζυμάρι χρειάζεται λίγο ακόμη νερό, πώς κόβεται ένα λαχανικό για να ψηθεί ομοιόμορφα ή πώς αξιοποιείται το φαγητό της προηγούμενης ημέρας μαθαίνονται συχνά βλέποντας κάποιον να τα κάνει. Μια γραπτή συνταγή κρατά τις ποσότητες. Η κοινή προετοιμασία δίνει χώρο για ερωτήσεις και διορθώσεις την ώρα που προκύπτουν.
Αυτή η μετάδοση μπορεί να συμβεί και σε μια μικρή κουζίνα, ανάμεσα σε ανθρώπους που μόλις άρχισαν να μαγειρεύουν μαζί. Ενας τρόπος να την καταγράψεις είναι να ζητήσεις από τον άνθρωπο που μαγειρεύει να σου δείξει το φαγητό, αντί να προσπαθήσει να θυμηθεί όλες τις ποσότητες από μακριά. Οι λεπτομέρειες εμφανίζονται όταν φτάνει η στιγμή τους.
Ποιος κάθεται και ποιος σερβίρει
Το κοινό τραπέζι χρειάζεται χρόνο και εργασία πριν καθίσει η παρέα. Κάποιος οργανώνει τα ψώνια, κάποιος ετοιμάζει το φαγητό και κάποιος αναλαμβάνει όσα μένουν μετά. Αν μοιράζεται αυτή η δουλειά, μπορούν να συμμετέχουν περισσότεροι και στο γεύμα.
Η φιλοξενία μπορεί να πάρει απλή μορφή. Μια κατσαρόλα όσπρια, μια σαλάτα και ψωμί προσφέρονται για μοίρασμα χωρίς να απαιτούν διαδοχικά πιάτα. Οταν υπάρχει διατροφικός περιορισμός, μια μικρή αλλαγή στην προετοιμασία μπορεί να επιτρέψει σε έναν καλεσμένο να φάει το ίδιο βασικό φαγητό με τους υπόλοιπους.
Μια συνήθεια που αλλάζει μαζί με τους ανθρώπους
Ωράρια, μικρότερα σπίτια και μετακινήσεις επηρεάζουν το πότε συναντιέται ένα νοικοκυριό. Το κοινό γεύμα μπορεί να είναι ένα βραδινό καθημερινής ή ένα μεσημέρι του Σαββατοκύριακου. Η πολιτιστική διάσταση που αναγνωρίζει η UNESCO βρίσκεται στις γνώσεις που διατηρούνται και στις σχέσεις που δημιουργούνται γύρω από αυτή τη συνάντηση.
Η ίδια η διαδικασία της UNESCO δίνει αναγνώριση στις παραδόσεις και στην τεχνογνωσία των κοινοτήτων. Η εγγραφή καταγράφει τον ρόλο τους στη ζωή των ανθρώπων και δίνει αφορμή να διατηρηθούν οι τρόποι με τους οποίους μεταδίδονται.
