Στις Κυπριακές θάλασσες φαίνεται να εισβάλλει όλο και περισσότερο το λαγοκέφαλος, χωροκατακτητικό είδος ψαριού που προκαλεί ανησυχία τόσο στους κατοίκους όσο και στους επαγγελματίες ψαράδες. Η εξάπλωσή του έχει δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην αλιευτική δραστηριότητα, καθώς οι ψαράδες έρχονται αντιμέτωποι με ένα είδος που δεν ανήκει στα τοπικά θαλάσσια οικοσυστήματα, επηρεάζοντας αρνητικά την ισορροπία τους.
ΤΗΣ ΕΛΕΝΑΣ ΤΕΛΙΑΝΙΔΟΥ
Ο λαγοκέφαλος είναι ένα ψάρι το οποίο χαρακτηρίζεται ως χωροκατακτηκό είδος και περιλαμβάνεται στον κατάλογο των «100 χειρότερων χωροκατακτηκών ειδών» της Μεσογείου. Προέρχεται από την Ερυθρά Θάλασσα και εισήλθε στην Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Στην Κύπρο, το ψάρι αυτό έχει αρνητικό αντίκτυπο στην παραδοσιακή αλιεία, καθώς προκαλεί ζημιές τόσο στα αλιευτικά εργαλεία όσο και στα αλιεύματα των ψαράδων, χάρη τα ισχυρά σαγόνια του. Παράλληλα, αποτελεί πιθανό κίνδυνο για τον άνθρωπο εάν καταναλωθεί, καθώς περιέχει ισχυρή νευροτοξίνη τετροδοξίνη, η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση και σε ακραίες περιπτώσεις ακόμη και θάνατο.
Ο λαγοκέφαλος έχει εξελιχθεί σε ένα από τα κυρίαρχα είδη στα κυπριακά ύδατα, προκαλώντας σημαντικά οικονομικά και περιβαλλοντικά προβλήματα. Οι ζημιές στα αλιευτικά εργαλεία αυξάνουν το κόστος για τους επαγγελματίες ψαράδες, ενώ η κατανάλωσή του απαγορεύεται λόγω τοξικότητας. Επιπλέον, η ταχεία αναπαραγωγή και η εξάπλωσή τους, επηρεάζει την ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και απειλεί τα τοπικά είδη ψαριών. Το Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών (ΤΑΘΕ), εφαρμόζει πρόγραμμα με στόχο τη μείωση λαγοκεφάλων και τον περιορισμό της εξάπλωσή τους. Το πρόγραμμα αυτό υλοποιείται από επαγγελματίες ψαράδες που ασκούν πίεση στον αναπαραγωγικό ρυθμό εξάπλωσής τους.
Ο Σύνδεσμος Αλιέων Αγίας Νάπας, είναι υπεύθυνος για την συλλογή, την αποθήκευση και τη μεταφορά των αλιευμένων λαγοκεφάλων για απόρριψη. Παράλληλα, κάθε τρίμηνο υποβάλλεται αίτηση αποζημίωσης προς τις αρμόδιες αρχές εκ μέρους των ψαράδων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Να επισημανθεί ότι οι επαγγελματίες ψαράδες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα λαμβάνουν αμοιβή για τους λαγοκέφαλους που αλιεύουν και παραδίδουν στις αρμόδιες αρχές. Το 2024, η επιδότηση ανερχόταν στα 4,47 ευρώ ανά κιλό, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός του σχεδίου έφτανε περίπου τις 595 χιλιάδες ευρώ.
Ο λαγοκέφαλος δεν θεωρείται ψάρι για κατανάλωση, καθώς περιέχει ισχυρή νευροτοξίνη και μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση. Παρότι δεν φαίνεται επικίνδυνος εξωτερικά, ο κίνδυνος εμφανίζεται κυρίως σε περίπτωση κατανάλωσης ή λανθασμένου χειρισμού.
Για την αλιεία και το περιβάλλον, προκαλεί σημαντικά προβλήματα, καθώς καταστρέφει δίχτυα, επηρεάζει το θαλάσσιο οικοσύστημα και εκτοπίζει άλλα είδη. Δεν είναι επιθετικός προς τον άνθρωπο, ωστόσο θεωρείται από τα πιο επικίνδυνα ψάρια λόγω της τοξικότητάς του.
Σε περίπτωση δαγκώματος, η αντιμετώπιση είναι άμεση και ψύχραιμη:
Πρώτα, καθαρίζετε καλά το τραύμα με άφθονο τρεχούμενο νερό και σαπούνι. Αποφεύγετε τη χρήση αντισηπτικών χωρίς ιατρική οδηγία. Στη συνέχεια, ασκείτε σταθερή πίεση με καθαρή γάζα ή πανί για να περιοριστεί η αιμορραγία. Αν χρειάζεται, το τραυματισμένο σημείο κρατιέται ανυψωμένο. Είναι σημαντικό να ζητηθεί άμεσα ιατρική βοήθεια, καθώς μπορεί να απαιτηθεί αντιτετανικός εμβολιασμός ή και ράμματα, ανάλογα με τη σοβαρότητα του τραύματος. Σε σοβαρές περιπτώσεις ή αν το συμβάν γίνει σε απομακρυσμένη περιοχή, καλείται το 112, παρέχοντας τις πρώτες βοήθειες μέχρι να φτάσει η βοήθεια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
