Ο Γιάννος Γεωργιάδης, Δικηγόρος και Νομικός Σύμβουλος του Γραφείου Γ. Γεωργιάδης & Συνεργάτες ΔΕΠΕ, αναδεικνύει μέσα από την παρέμβασή του ένα ζήτημα που αγγίζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών, την εμπιστοσύνη προς το κράτος και τους θεσμούς, εξηγώντας με σαφή και κατανοητό τρόπο τις προϋποθέσεις για τη δίκαιη και ορθή λειτουργία τους.
Σε τέτοιες στιγμές, ο δημόσιος διάλογος συχνά εγκλωβίζεται σε αντιπαραθέσεις προσώπων. Ωστόσο, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι ποιος έχει δίκιο σε κάθε επιμέρους ισχυρισμό. Είναι κατά πόσο το κράτος λειτουργεί με τρόπο που να πείθει τον πολίτη ότι οι θεσμοί του είναι δίκαιοι, ανεξάρτητοι και αξιόπιστοι.
Η εμπιστοσύνη δεν είναι δεδομένη. Χτίζεται μέσα από τη συνέπεια, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Και όταν διαβρωθεί, δεν αποκαθίσταται με δηλώσεις, αλλά μόνο με ουσιαστικές αλλαγές. Αν θέλουμε ένα κράτος που να αντέχει στον έλεγχο και να εμπνέει εμπιστοσύνη, υπάρχουν ορισμένες βασικές αρχές που πρέπει να καθοδηγούν τη λειτουργία του.
Πρώτον, η ανεξαρτησία των θεσμών. Η δικαιοσύνη, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί και οι ανεξάρτητες αρχές πρέπει να λειτουργούν χωρίς παρεμβάσεις, όχι μόνο τυπικά αλλά και στην πράξη.
Δεύτερον, η λογοδοσία. Κανείς δεν πρέπει να βρίσκεται υπεράνω ελέγχου. Αντίθετα, όσο μεγαλύτερη είναι η εξουσία, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να είναι και η ευθύνη.
Τρίτον, η διαφάνεια. Οι αποφάσεις που επηρεάζουν τη δημόσια ζωή οφείλουν να είναι σαφείς, τεκμηριωμένες και προσβάσιμες. Η έλλειψη διαφάνειας γεννά καχυποψία και υπονομεύει τη νομιμοποίηση των θεσμών.
Τέταρτον, η ουσιαστική εποπτεία. Οι μηχανισμοί ελέγχου πρέπει να διαθέτουν πραγματικές αρμοδιότητες και τα μέσα για να επιτελούν το έργο τους ανεπηρέαστα.
Πέμπτον, η προστασία όσων αποκαλύπτουν παρατυπίες. Μια ευνομούμενη πολιτεία δεν τιμωρεί εκείνους που μιλούν, αλλά διασφαλίζει ότι οι καταγγελίες τους εξετάζονται με σοβαρότητα.
Έκτον, η ηθική στη δημόσια ζωή. Οι κανόνες δεοντολογίας δεν μπορούν να παραμένουν θεωρητικοί. Χρειάζονται εφαρμογή, έλεγχο και συνέπειες όταν παραβιάζονται.
Έβδομον, η υπεροχή του νόμου. Η δικαιοσύνη δεν μπορεί να επηρεάζεται από πολιτικές σκοπιμότητες ή πιέσεις της συγκυρίας. Πρέπει να λειτουργεί με συνέπεια και αμεροληψία.
Όγδοον, ο υπεύθυνος δημόσιος διάλογος. Η κοινωνία οφείλει να βασίζει τα συμπεράσματά της σε στοιχεία και όχι σε φήμες ή εντυπώσεις.
Ένατον, η ταχύτητα και αξιοπιστία στη διερεύνηση υποθέσεων. Οι καθυστερήσεις δεν είναι ουδέτερες· υπονομεύουν την εμπιστοσύνη και αφήνουν κρίσιμα ερωτήματα αναπάντητα.
Και τέλος, η εμπιστοσύνη ως στρατηγικός στόχος. Κάθε απόφαση της πολιτείας πρέπει να αξιολογείται με ένα απλό αλλά ουσιαστικό κριτήριο: ενισχύει ή αποδυναμώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών; Ένα κράτος δεν αποδυναμώνεται από την κριτική. Αντίθετα, ενισχύεται όταν έχει τη δυνατότητα να απαντά σε αυτήν με θεσμικό τρόπο, διαφάνεια και συνέπεια. Αν θέλουμε πραγματικά να προχωρήσουμε μπροστά, πρέπει να επενδύσουμε σε θεσμούς που λειτουργούν, σε διαδικασίες που αντέχουν στον έλεγχο και σε μια πολιτική κουλτούρα που δεν φοβάται τη διαφάνεια.
Γιατί, στο τέλος της ημέρας, η ποιότητα μιας δημοκρατίας δεν κρίνεται από τα λόγια της, αλλά από το κατά πόσο οι πολίτες της αισθάνονται ότι ζουν σε ένα δίκαιο, αξιόπιστο και λειτουργικό κράτος.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
