Το μεγαλύτερο δώρο της ζωής γίνεται πλέον πιο εφικτό χάρη στην πρόοδο της επιστήμης. Η κρυοσυντήρηση ωαρίων κερδίζει έδαφος και στην Κύπρο, χωρίς ταμπού και αναστολές, δίνοντας στις γυναίκες τη δυνατότητα να κρατήσουν ζωντανή την ελπίδα για μητρότητα στο μέλλον. Ο Μαιευτήρας – Γυναικολόγος Δρ. Γαβριήλ Καλακουτής εξηγεί όσα πρέπει να γνωρίζουν οι γυναίκες για τις πιθανότητες επιτυχίας και το νομικό πλαίσιο της διαδικασίας.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΧΑΡΑΜΗ
Ποια είναι η πιθανότητα επιτυχούς εγκυμοσύνης με κατεψυγμένα ωάρια;
Πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον 15-20 ωάρια, τα οποία βρίσκονται στην κατάψυξη. Με αυτά τα ωάρια, αν χρησιμοποιηθούν όλα, έχουμε περίπου 80% πιθανότητα επιτυχίας. Κάθε φορά που γίνεται μεταφορά ενός μόνο εμβρύου, η πιθανότητα επιτυχίας είναι 20-30%.
Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τα ποσοστά επιτυχίας (ηλικία, ποιότητα ωαρίων, εργαστηριακές συνθήκες);
Κάποιες γυναίκες καταψύχουν 4-5 ωάρια, όμως αυτά δεν είναι αρκετά για υψηλές πιθανότητες επιτυχίας. Θα χρειαστεί να κάνουν ξανά πρόκληση ωορρηξίας, ώστε να συλλεχθούν και άλλα ωάρια για κατάψυξη. Όσον αφορά την ηλικία, συνιστάται η κατάψυξη των ωαρίων να γίνεται μέχρι τα 35 έτη, ενώ αν γίνει νωρίτερα, είναι ακόμη καλύτερα.
Πώς επηρεάζει η ηλικία κατά τη λήψη των ωαρίων την πιθανότητα επιτυχούς κύησης;
Η επιτυχία της κύησης εξαρτάται και από την ποιότητα των ωαρίων. Τα ωάρια μιας γυναίκας στα 25 της χρόνια είναι πολύ διαφορετικά από εκείνα στα 35. Εμείς, όμως, συστήνουμε να καταψύχονται μέχρι την ηλικία των 35 ετών. Αν μια γυναίκα είναι 35 ετών, είναι σίγουρα καλύτερα από το να είναι 38. Ακόμη και στα 40, οι πιθανότητες επιτυχίας μειώνονται σημαντικά. Επομένως, τα 35 θεωρούνται μια καλή ηλικία για την κατάψυξη ωαρίων με στόχο μια επιτυχή εγκυμοσύνη.
«Τα ωάρια μπορούν να παραμείνουν στην κατάψυξη για δεκάδες χρόνια. Συνήθως, το μέγιστο όριο είναι τα 10 ή τα 15 χρόνια».
Ποια είναι η μέγιστη ή ασφαλής διάρκεια αποθήκευσης κατεψυγμένων ωαρίων;
Τα ωάρια μπορούν να παραμείνουν στην κατάψυξη για δεκάδες χρόνια. Συνήθως, το μέγιστο όριο είναι τα 10 ή τα 15 χρόνια. Αν η γυναίκα επιθυμεί να παραταθεί η φύλαξή τους για περισσότερο χρόνο, μπορεί να το ζητήσει. Συνήθως, όμως, οι μονάδες εξωσωματικής γονιμοποίησης τα διατηρούν για τουλάχιστον 10 χρόνια.
Υπάρχουν ενδείξεις αλλοίωσης της ποιότητας με την πάροδο του χρόνου;
Δεν φαίνεται να υπάρχει κάποια ένδειξη αλλοίωσης της ποιότητας με την πάροδο του χρόνου. Τα ωάρια μπορούν να διατηρηθούν για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.
Σε περίπτωση που η γυναίκα έχει αποβιώσει, ποιος έχει δικαίωμα απόφασης για τη χρήση των κρυοσυντηρημένων ωαρίων της;
Η ίδια θα πρέπει να έχει συμπληρώσει σχετική φόρμα και να έχει συμφωνήσει εκ των προτέρων αν τα ωάρια θα καταστραφούν, θα δοθούν σε άλλη λήπτρια ή θα χρησιμοποιηθούν για ερευνητικούς σκοπούς. Έχει σημασία τι ακριβώς υπογράφει κατά τη διαδικασία της κατάψυξης.
Τι ισχύει όταν υπάρχει ή δεν υπάρχει γραπτή συναίνεση για μεταθανάτια χρήση;
Αν η ίδια, πριν από τον θάνατό της, έχει υπογράψει έγγραφη συγκατάθεση ότι επιθυμεί να προχωρήσει η διαδικασία, αυτό μπορεί να γίνει, εφόσον υπάρχει σύζυγος ή σύντροφος. Δεν μπορεί ο πατέρας της να προχωρήσει στη διαδικασία, εκτός αν απευθυνθεί στο δικαστήριο, το οποίο είναι πολύ πιθανό να απορρίψει το αίτημα. Εκτός αν έχει υπογράψει η ίδια ότι επιθυμεί να χρησιμοποιήσει τα ωάριά της ο πατέρας της.
Τι προβλέπει η νομοθεσία για τη χρήση κατεψυγμένων ωαρίων μελλοντικά ή ανώνυμα;
Δεν είναι πολύ εύκολη διαδικασία, αν δεν υπάρχει η συγκατάθεση, γιατί θα πρέπει να βρεθεί σπέρμα, στη συνέχεια παρένθετη μητέρα, ενώ παίζει ρόλο και το θέμα της κληρονομικότητας, δηλαδή τι θα κληρονομήσει το παιδί. Η παρένθετη μητρότητα στην Κύπρο ρυθμίζεται από τον περί της Εφαρμογής της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Νόμο (Ν. 69(I)/2015). Η διαδικασία επιτρέπεται αυστηρά για ιατρικούς λόγους και απαιτεί προηγούμενη δικαστική άδεια.
Η επιλογή μιας παρένθετης μητέρας γίνεται με βάση αν η γυναίκα έχει πανομοιότυπο DNA;
Δεν χρειάζεται η παρένθετη μητέρα να έχει ίδιο DNA με το ζευγάρι, διότι απλώς κυοφορεί το έμβρυο. Το ωάριο της γυναίκας και το σπέρμα του άνδρα είναι αυτά που καθορίζουν το γενετικό υλικό του παιδιού.
«Μέχρι την ηλικία των 39 ετών μεταφέρεται συνήθως ένα έμβρυο, ενώ μετά τα 39 μπορούν να μεταφερθούν δύο. Μια γυναίκα μπορεί να κάνει μέχρι και τρεις προσπάθειες. Όσον αφορά τις παρένθετες μητέρες, μπορούν να κυοφορήσουν μέχρι και την ηλικία των 54 ετών και να υποβληθούν στη διαδικασία».
Πόσα έμβρυα συνήθως εμφυτεύονται σε κάθε προσπάθεια; Πόσες προσπάθειες μπορεί να χρειαστούν κατά μέσο όρο για επιτυχία;
Μέχρι την ηλικία των 39 ετών μεταφέρεται συνήθως ένα έμβρυο, ενώ μετά τα 39 μπορούν να μεταφερθούν δύο. Μια γυναίκα μπορεί να κάνει μέχρι και τρεις προσπάθειες. Όσον αφορά τις παρένθετες μητέρες, μπορούν να κυοφορήσουν μέχρι και την ηλικία των 54 ετών και να υποβληθούν στη διαδικασία.
Πόσο συχνή είναι σήμερα η χρήση κατεψυγμένων ωαρίων στην Κύπρο;
Έρχονται πλέον πολλές γυναίκες και η διαδικασία αυτή είναι πολύ συχνή. Έχει καταστεί σχεδόν ρουτίνα στην Κύπρο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
