Από το παραδοσιακό καφενείο και το μπρίκι μέχρι τα specialty coffee shops και τα ποτήρια που πρωταγωνιστούν στα social media, ο καφές έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας στην Κύπρο.
Ένα «πάμε για καφέ» μπορεί να σημαίνει πολλά περισσότερα από ένα ρόφημα. Μπορεί να είναι η αφορμή για μια συνάντηση με φίλους, ένα διάλειμμα από τη δουλειά, μια βόλτα στην πόλη ή απλώς λίγη ώρα χαλάρωσης. Από τον καφέ που ψήνεται στο μπρίκι μέχρι τον freddo espresso και το iced latte που κρατάμε στο χέρι καθώς περπατάμε, ο καφές έχει καταφέρει να προσαρμοστεί στις εποχές και στις συνήθειές μας. Πώς έγινε όμως τόσο αναπόσπαστο κομμάτι της κυπριακής καθημερινότητας;
ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ
Η κουλτούρα του καφέ στην Κύπρο είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον παραδοσιακό κυπριακό καφέ, που αποτελεί σημαντικό κομμάτι της πολιτιστικής ταυτότητας του νησιού. Ο παραδοσιακός αυτός καφές «γεννήθηκε» μέσα στα μικρά καφενεία, όπου οι ντόπιοι συγκεντρώνονταν για να κοινωνικοποιηθούν, να μοιραστούν ιστορίες και να απολαύσουν ένα φλιτζάνι καφέ. Ο κυπριακός καφές παρασκευάζεται από λεπτά αλεσμένους κόκκους καφέ και απαιτείται μια μεγάλη κουταλιά καφέ για κάθε φλιτζανάκι, προσθήκη νερού και, εάν το επιθυμείτε, ζάχαρη. Στη συνέχεια, ο καφές «ψήνεται» μέσα στο λεγόμενο «μπρίκι», ένα μικρό σκεύος με μια μακριά λαβή, το οποίο παραδοσιακά κατασκευάζεται από χαλκό.
Το βασικό κριτήριο για έναν πετυχημένο κυπριακό καφέ, είναι να αφαιρέσετε το μπρίκι από τη φωτιά ακριβώς την κατάλληλη στιγμή, πριν βράσει πολύ, έτσι ώστε να σχηματίσει ένα πλούσιο, κρεμώδες στρώμα αφρού στην επιφάνεια, το «καϊμάκι». Επιπλέον, πρόκειται για έναν πολύ δυνατό καφέ γι’ αυτό και σερβίρεται πάντοτε με ένα ποτήρι νερό. Ο κυπριακός καφές πίνεται είτε «σκέτος» (χωρίς ζάχαρη), «μέτριος» (ένα κουταλάκι του γλυκού ζάχαρη) είτε «γλυκύς» (δύο κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη). Σήμερα, ο κυπριακός καφές παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι της κουλτούρας του νησιού. Πολλοί κύπριοι ξεκινούν την μέρα τους με ένα φλιτζάνι από αυτό το αρωματικό ρόφημα!
Ο φραπέ αλλάζει τα δεδομένα
Η ανακάλυψή του φραπέ αποδίδεται στον Δημήτρη Βακόνδιο, το 1957 στην Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Στην εν λόγω έκθεση, ο Γιάννης Δρίτσας, αντιπρόσωπος της εταιρίας Νεστλέ στην Ελλάδα, παρουσίασε ένα παιδικό ρόφημα με βάση τη σοκολάτα: με γάλα, σοκολάτα σε σκόνη και χτύπημα σε σέικερ. Ο Δ. Βακόνδιος, υπάλληλος της εταιρείας αυτής, κατά τη διάρκεια ενός διαλείμματος θέλησε να πιει τον στιγμιαίο ζεστό καφέ της εταιρείας. Όμως, δεν βρήκε ζεστό νερό και έτσι σκέφτηκε να ανακατεύσει τον καφέ με κρύο νερό και ζάχαρη χτυπώντας το στο σέικερ όπως ακριβώς και το σοκολατούχο ρόφημα. Χτυπώντας τον καφέ δημιουργήθηκε αφρός και έτσι «γεννήθηκε» ο γνωστός φραπέ.
Παράλληλα, το όνομά του προέρχεται από την γαλλική λέξη «frappé», που προέρχεται από το γαλλικό ρήμα frapper που σημαίνει χτυπώ. Η λέξη frappé στα γαλλικά σημαίνει γενικά κάτι πολύ παγωμένο ή χτυπημένο.
Αν και ο φραπέ δεν «γεννήθηκε» στην Κύπρο, γρήγορα έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της κυπριακής καθημερινότητας. Ένας αφρώδης και απολαυστικός παγωμένος καφές που παρασκευάζεται από στιγμιαίο καφέ, κρύο νερό, ζάχαρη (εάν το επιθυμείς) και προαιρετικά γάλα. Χτυπιέται δυνατά ώστε να δημιουργηθεί ο χαρακτηριστικός αφρός και σερβίρεται με πάγο, συντροφεύοντας τις ζεστές μέρες του καλοκαιριού και όχι μόνο. Αυτός ο καφές αντιπροσωπεύει τη χαλαρή ατμόσφαιρα της Κύπρου και την αγάπη του νησιού τόσο για τον καφέ όσο και για τον αργό ρυθμό ζωής.
Από τον φραπέ στον freddo και το iced latte
Ενώ ο φραπέ παραμένει μια κλασσική επιλογή, η κουλτούρα του καφέ στην Κύπρο προσφέρει μια πληθώρα εναλλακτικών επιλογών. Το θερμό κλίμα του νησιού επιβάλλει την κατανάλωση κρύων ροφημάτων καφέ, με τα γνωστά σε όλους «freddo» να κυριαρχούν στην κυπριακή αγορά από τις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Οι Κύπριοι απολαμβάνουν πλέον επιλογές όπως freddo espresso (διπλή δόση καφέ espresso με πάγο), freddo cappuccino ( διπλή δόση espresso με κρύο αφρόγαλα και πάγο), iced latte (μονή ή διπλη δόση espresso, γάλα και πάγο). Όσον αφορά το iced latte, σήμερα θα βρει κανείς διάφορες παραλλαγές αυτού του ροφήματος, προσθέτοντας συρόπι καραμέλας, βανίλιας κ.ά. Ωστόσο, όλα αποτελούν επιλογές για πολλούς ολόχρονα και όχι αποκλειστικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Η καφετέρια ως τρόπος ζωής
Στην ζωή της Κύπρου, οι συναντήσεις για έναν καφέ με φίλους είναι κάτι συνηθισμένο, σχεδόν καθημερινή συνήθεια. Δεν είναι απλά ότι θα πιεις έναν καφέ, αλλά αποτελεί μια ευκαιρία να βγεις έξω, να κοινωνικοποιηθείς, είναι ένα διάλειμμα από την καθημερινότητα. Ενώ, πλέον οι καφετέριες παρέχουν και πιο ήσυχους χώρους, κατάλληλους για διάβασμα ή και για δουλειά με laptop. Ακόμη, αρκετές καφετέριες άρχισαν να προσθέτουν το brunch ως επιλογή, έτσι πια ο καθένας μπορεί να απολαμβάνει τον καφέ του μαζί με ένα ολοκληρωμένο γεύμα.
Η κουτλούρα του «πάμε café» στην Κύπρο είναι μια συνήθεια που ξεκινά από το πρωί και καταλήγει μέχρι αργά το βράδυ, ιδίως για τις νεότερες ηλικίες όπου επιλέγουν τις καφετέριες για έξοδο, αλλά και για διάβασμα. Εκεί μπορούν να απολαύσουν specialty coffee και να κουβεντιάζουν για ώρες.
Από το παραδοσιακό καφενείο στα specialty coffee shops
Η κουτλούρα του καφέ στην Κύπρο έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με τα παραδοσιακά καφενεία να συνυπάρχουν πλέον με τα σύγχρονα specialty coffee shops. Νέες ποικιλίες καφέ, διαφορετικές μέθοδοι παρασκευής και πιο εξειδικευμένες επιλογές έχουν δώσει στους λάτρεις του καφέ περισσότερες δυνατότητες να ανακαλύψουν νέες γεύσεις. Παράλληλα, το latte art και η προσεγμένη αισθητική των cafés έχουν μετατρέψει την έξοδο για καφέ σε μια ολοκληρωμένη εμπειρία.
Επομένως, η σύγχρονη αυτή κουλτούρα δεν ήρθε να αντικαταστήσει την παράδοση, αλλά να προσθέσει νέες επιλογές σε μια συνήθεια που ήδη κατείχε σημαντική θέση στην καθημερινότητα των Κυπρίων.
Ο καφές γίνεται… Instagrammable
Σήμερα, ο καφές δεν είναι μόνο κάτι που πίνουμε, αλλά συχνά και κάτι που φωτογραφίζουμε. Τα ιδιαίτερα cafés, τα προσεγμένα ποτήρια, το latte art και τα εντυπωσιακά iced lattes έχουν βρει τη θέση τους σε Instagram και TikTok, κάνοντας τον καφέ μέρος της σύγχρονης lifestyle αισθητικής. Μια έξοδος για καφέ μπορεί πλέον να γίνει και η αφορμή για ένα story ή μια φωτογραφία που θα μοιραστούμε στα social media.
Ίσως τελικά η σχέση της Κύπρου με τον καφέ να μην έχει να κάνει μόνο με τη γεύση ή την ανάγκη για λίγη περισσότερη ενέργεια μέσα στην ημέρα. Από το παραδοσιακό καφενείο μέχρι τα σύγχρονα καφέ, ο καφές έχει συνδεθεί με την παρέα, τη συζήτηση, τη χαλάρωση και την καθημερινή μας ρουτίνα. Από το μικρό φλιτζάνι του κυπριακού καφέ μέχρι το διάφανο ποτήρι με το iced latte, ο καφές μπορεί να άλλαξε μορφή, όμως φαίνεται πως δεν έχασε ποτέ τη θέση του στην κυπριακή καθημερινότητα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
