Το άγχος και η ψυχική εξάντληση δεν είναι πάντα εύκολο να φανούν, ούτε όσοι τα βιώνουν μιλούν ανοιχτά γι’ αυτά. Στην Κύπρο, όμως, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η ανάγκη για στήριξη είναι υπαρκτή, ιδιαίτερα ανάμεσα στους νέους, και φέρνουν ξανά στο προσκήνιο το ερώτημα κατά πόσο οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πολιτών.
Έρευνα για την ψυχική υγεία των νέων στην Κύπρο, που παρουσιάστηκε το 2025 από το CARDET, κατέγραψε υψηλά επίπεδα ανησυχίας. Το 86% των συμμετεχόντων ανέφερε έντονο άγχος και αβεβαιότητα για το μέλλον, ενώ το 75% δήλωσε ότι βιώνει συνεχή πίεση. Την ίδια ώρα, το 60% αισθάνθηκε ότι χρειαζόταν βοήθεια από ειδικό ψυχικής υγείας, αλλά μόλις το 43% ανέφερε ότι είχε πράγματι απευθυνθεί σε επαγγελματία.
Οι αριθμοί αφορούν τους νέους που συμμετείχαν στη συγκεκριμένη έρευνα και όχι το σύνολο της νεολαίας στην Κύπρο. Δείχνουν, ωστόσο, ότι η ανάγκη για βοήθεια δεν σημαίνει απαραίτητα και ότι αυτή τελικά αναζητείται.
Η εικόνα δεν αφορά μόνο τους νέους. Σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΟΟΣΑ, το 17% του πληθυσμού στην Κύπρο εκτιμάτο ότι αντιμετώπιζε κάποιο πρόβλημα ψυχικής υγείας το 2019, έναντι 16,5% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια χρονιά, το 5% των ενηλίκων στην Κύπρο ανέφερε ότι αντιμετώπιζε κατάθλιψη, με το ποσοστό να φτάνει στο 5,8% στις γυναίκες και στο 3,4% στους άνδρες.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, ο Συνήγορος του Ασθενούς, Μάριος Χαραλαμπίδης, ζητά να προχωρήσουν χωρίς καθυστέρηση δύο νομοσχέδια που επεξεργάζεται η Κυβέρνηση και αφορούν σημαντικές πτυχές της φροντίδας των ανθρώπων με προβλήματα ψυχικής υγείας.
Το πρώτο αφορά την τροποποίηση της νομοθεσίας για την ψυχιατρική νοσηλεία. Ρυθμίζει, μεταξύ άλλων, τις περιπτώσεις στις οποίες ένας άνθρωπος μπορεί να εξεταστεί ή να νοσηλευτεί χωρίς τη συγκατάθεσή του, αλλά και τη διαδικασία μεταφοράς και υποδοχής του σε κατάλληλους και ασφαλείς χώρους, με τη συμμετοχή επαγγελματιών ψυχικής υγείας. Περιλαμβάνει ακόμη πρόνοιες για ανεξάρτητη επανεξέταση των αποφάσεων, ενημέρωση των ασθενών για τα δικαιώματά τους και δυνατότητα εκπροσώπησής τους.
Το δεύτερο νομοσχέδιο αφορά την κοινοτική φροντίδα ψυχικής υγείας. Προβλέπει τη δημιουργία θεσμικού πλαισίου για υπηρεσίες εκτός νοσηλευτηρίων, με οργανωμένο δίκτυο κοινοτικών δομών, ειδικές υπηρεσίες για παιδιά και εφήβους και μέριμνα για ευάλωτες ομάδες.
Ο κ. Χαραλαμπίδης τονίζει ότι και τα δύο νομοσχέδια πρέπει να προχωρήσουν, επισημαίνοντας πως η ψυχική υγεία χρειάζεται συγκεκριμένες αποφάσεις, επαρκείς πόρους και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην αξιοπρέπεια των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν ψυχικές δυσκολίες, καθώς το στίγμα και ο κοινωνικός αποκλεισμός εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρά εμπόδια.
Τα στοιχεία καταγράφουν μια ανάγκη που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Το ζητούμενο είναι οι άνθρωποι που χρειάζονται βοήθεια να μπορούν να τη βρίσκουν έγκαιρα, χωρίς να μένουν εκτός φροντίδας και χωρίς να φοβούνται την αντιμετώπιση της κοινωνίας. Και τα δύο νομοσχέδια, όπως επισημαίνει ο Συνήγορος του Ασθενούς, αποτελούν μέρος της προσπάθειας να ενισχυθεί αυτό το πλαίσιο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
