Την τιμητική διάκριση της Κυπριακής Δημοκρατίας παρέλαβε σήμερα 20 Ιουλίου από τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη η σπουδαία Μαρίζα Κωχ, σε μια μέρα με βαρύ συμβολικό φορτίο για την Κύπρο και τον Ελληνισμό.
«Οι δεσμοί μου με την Κύπρο ξεκινούν από τα σκοτεινά χρόνια της δικτατορίας», θυμάται η ίδια. Τότε, μαζί με τον Γιάννη Μαρκόπουλο, τον Μάνο Λοΐζο και τον Στέφανο Ληναίο, βρέθηκαν στο Λονδίνο, μακριά από τη χούντα, με τη στήριξη Κύπριων φοιτητών που τους εξασφάλιζαν ένα πιάτο φαγητό. Η τουρκική εισβολή την βρήκε να τραγουδά με τον Νίκο Ξυλούρη στην Πλάκα, και λίγο μετά, στο κατάμεστο γήπεδο του Παναθηναϊκού, όλοι μαζί τραγουδούσαν την αγανάκτηση για την βαθιά πληγή της Κύπρου.
Στην Κύπρο ήρθε μαζί με τον αγαπημένο της φίλο σκηνοθέτη και δημοσιογράφο Αντώνης Μποσκοΐτης, μοιραζόμενος αυτή τη συγκινητική στιγμή και το βάρος της μνήμης που κουβαλά αυτή η γη.
Το 1976, η Μαρίζα Κωχ έγραψε και τραγούδησε το «Παναγιά μου, Παναγιά μου», τον θρήνο για την Κύπρο που εκπροσώπησε την Ελλάδα στη Eurovision. Δεν λύγισε ούτε όταν, έξω από το θέατρο στη Χάγη, εξήντα χιλιάδες Τούρκοι διαδηλωτές και απειλές για ελεύθερο σκοπευτή δεν την άφηναν να ανεβεί στη σκηνή. «Η θέρμη της ψυχής μου για το δίκιο που εκπροσωπούσα δεν με άφησε να φοβηθώ», λέει.
Σε περιοδεία της στην Κύπρο, μια μάνα αγνοουμένου πέρασε στο δάχτυλο της Μαρίζας Κωχ ένα δαχτυλίδι, με την ευχή να το ρίξει στα νερά της Κερύνειας όταν έρθει η λευτεριά. «Είμαι από την Κερύνεια… Εσύ είσαι νέα, θα προλάβεις να τη δεις ελεύθερη». «Αυτό το δαχτυλίδι περιμένει 51 χρόνια στο εικονοστάσι μου», λέει συγκινημένη.
Η Κύπρος, όμως, δεν έφυγε ποτέ από το τραγούδι της. Στο Κούριο, όταν τραγούδησε το «Παναγιά μου, Παναγιά μου», οι θεατές σηκώθηκαν συγκινημένοι και κατέβηκαν σιωπηλοί στην ορχήστρα, σταματώντας τη συναυλία. Στην «Γοργόνα που ταξιδεύει τον μικρό Αλέξανδρο», το έργο της που παρουσίασε σε χιλιάδες παιδιά σε Κύπρο και Ελλάδα, έβαλε την Κερύνεια στην καρδιά της ιστορίας, εκεί που «τα δελφίνια ρίχνουν στεφάνι στον κόλπο της Κερύνειας, στα θεμέλια της Κύπρου που ξέρουν τα μελλούμενα της λευτεριάς».
«Κάτι που δεν μπορεί να αλλάξει ούτε με τα χρόνια, ούτε με το μεγάλωμα το δικό μου», σημειώνοντας πως «πιο μεγάλη τιμή από τη σημερινή δεν περίμενα».
Πέρσι, στα 50 χρόνια από την εισβολή, μελοποίησε το ποίημα της Νίκης Μαραγκού «Νεκρή Ζώνη» και πρόσθεσε έναν νέο στίχο στο «Παναγιά μου, Παναγιά μου»:«Πενήντα χρόνια μετρημένα έχουν περάσει, αιμορραγούν παλιές και νέες πληγές, όλου του κόσμου η ιστορία έχει αλλάξει και για την Κύπρο στέλνουν μονάχα ευχές».
Ως παιδί του πολέμου, η Μαρίζα Κωχ αφιέρωσε τη ζωή της στην παιδική ψυχαγωγία και στη διατήρηση της παράδοσης, γράφοντας η ίδια τα τραγούδια της και μελοποιώντας αγαπημένους ποιητές. Αυτόν τον χειμώνα, μελοποίησε την αντιπολεμική ποίηση του Σεφέρη, ολοκληρώνοντας την ηχογράφηση λίγο πριν δεχθεί την πρόσκληση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας.
«Σας απονέμω το μετάλλιο εξαίρετης προσφοράς με τιμή και συγκίνηση και σας μεταφέρω την παντοτινή ευγνωμοσύνη της κυπριακής πολιτείας αλλά και του λαού μας», δήλωσε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης. Η τραγουδίστρια χάρισε επίσης στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας την πρώτη ηχογράφηση του «Ελένη» του Γιώργου Σεφέρη, την οποία ολοκλήρωσε πρόσφατα, προσθέτοντας ακόμη έναν κρίκο στη βαθιά της σχέση με τον πολιτισμό, την ποίηση και την Κύπρο. Σήμερα, σε αυτή την ταραγμένη εποχή, η φωνή της γίνεται ξανά η φωνή όλων μας για μια Κύπρο ελεύθερη, όπως την ονειρεύτηκε η μάνα που της έδωσε εκείνο το δαχτυλίδι.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
