Η Ιταλία γίνεται μία από τις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που αναγνωρίζουν ρητά τον όρο «γυναικοκτονία» στο ποινικό της δίκαιο και τον συνδέουν με ισόβια κάθειρξη, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η δολοφονία μιας γυναίκας επειδή είναι γυναίκα δεν είναι «άλλο ένα έγκλημα», αλλά μια ξεχωριστή, βαριά μορφή έμφυλης βίας.
ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΠΕΛΕΚΑΝΟΥ
Ο νόμος την ίδια ημέρα που η διεθνής κοινότητα τίμησε την Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, και έρχεται ως απάντηση σε μια σκληρή πραγματικότητα, δεκάδες γυναίκες χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους στην Ιταλία από τα χέρια συντρόφων ή πρώην συντρόφων τους. Υποθέσεις όπως η δολοφονία της φοιτήτριας Τζιούλια Τσεκετίν το 2023 έγιναν σύμβολα μιας κοινωνίας που αναγκάστηκε να κοιταχτεί στον καθρέφτη.
Ο νέος ιταλικός νόμος δεν περιορίζεται στην αυστηρή ποινή. Περιλαμβάνει αυστηρότερο πλαίσιο για εγκλήματα με βάση το φύλο, όπως stalking και revenge porn, ενισχυμένα μέτρα προστασίας για τα θύματα και πρόσθετη χρηματοδότηση για δομές στήριξης και ξενώνες. Την ίδια στιγμή, η συζήτηση στην Ιταλία «φουντώνει» γύρω από την σεξουαλική και συναισθηματική αγωγή στα σχολεία, με την κυβέρνηση να εμφανίζεται επιφυλακτική και την αντιπολίτευση να προειδοποιεί ότι χωρίς πρόληψη, η καταστολή μένει μισή.
Στη Κύπρο, ο όρος «γυναικοκτονία» χρησιμοποιείται πλέον πολύ συχνά στον δημόσιο λόγο,
Να επισημανθεί ότι στην υπόλοιπη Ευρώπη, μόνο λίγες χώρες έχουν προχωρήσει σε ρητή νομική αναγνώριση της γυναικοκτονίας ως ξεχωριστού εγκλήματος. Σε κάποιες περιπτώσεις, όπως στη Μάλτα και την Κροατία, ο όρος έχει ενσωματωθεί στο ποινικό δίκαιο και συνδέεται με τις βαρύτερες ποινές, ενώ στα περισσότερα κράτη η δολοφονία γυναικών τιμωρείται μέσω των γενικών διατάξεων για ανθρωποκτονία, με επιβαρυντικές περιστάσεις όταν υπάρχει ενδοοικογενειακή ή έμφυλη βία.
Στη Κύπρο, ο όρος «γυναικοκτονία» χρησιμοποιείται πλέον πολύ συχνά στον δημόσιο λόγο, από τα ΜΜΕ, οργανώσεις γυναικών και ειδικούς, όμως δεν έχει ακόμη αναγνωριστεί ως ξεχωριστό αδίκημα στον Ποινικό Κώδικα. Οι δολοφονίες γυναικών διώκονται ως ανθρωποκτονία ή φόνος εκ προμελέτης, με υψηλές ποινές – ακόμα και ισόβια. Νομικά, δηλαδή, μπορεί να υπάρξει αυστηρή τιμωρία. Αυτό που λείπει, όμως, είναι ο σαφής νομικός χαρακτηρισμός του έμφυλου κινήτρου.
Κι αυτό δεν είναι μια απλή λεπτομέρεια στη διατύπωση.Όταν το κράτος ονοματίζει τη γυναικοκτονία, αναγνωρίζει επίσημα ότι δεν πρόκειται για «έγκλημα πάθους» ή για «μια κακή στιγμή», αλλά για έγκλημα που ριζώνει σε χρόνια δομών ανισότητας, ανάγκης ελέγχου και πατριαρχικής νοοτροπίας. Η Κύπρος έχει ζήσει τις δικές της τραγικές υποθέσεις. Δολοφονημένες γυναίκες από συντρόφους ή πρώην συντρόφους, μητέρες, εργαζόμενες, μετανάστριες, γυναίκες που είχαν προειδοποιήσει, είχαν πάει στην Αστυνομία, είχαν ζητήσει βοήθεια και τελικά δεν πρόλαβαν να σωθούν. Κάθε φορά, η ίδια φράση επανέρχεται «να είναι το τελευταίο θύμα». Κι όμως, λίγους μήνες μετά, βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα υπόθεση.
Η Ιταλία έκανε το βήμα να γράψει τη «γυναικοκτονία» μέσα στον νόμο, δίπλα στις βαρύτερες ποινές του ποινικού της συστήματος. Θα μείνουμε στη συζήτηση ή θα περάσουμε στην πράξη; Γιατί, στο τέλος της ημέρας, κάθε φορά που διστάζουμε να ονοματίσουμε τη βία, κάθε φορά που τη «γλυκαίνουμε» με εκφράσεις του τύπου «οικογενειακή τραγωδία» ή «δράμα ζευγαριού», αφαιρούμε κάτι από την αλήθεια των γυναικών που χάθηκαν. Και αν υπάρχει ένα μάθημα που μπορούμε να πάρουμε από την Ιταλία, είναι ότι η αλλαγή ξεκινά όταν επιτέλους πούμε τα πράγματα με το όνομά τους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
