Σε εξαιρετικά εύθραυστη φάση παραμένει η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, μετά τη νέα ανταλλαγή επιθέσεων ανάμεσα σε Ιράν και Ισραήλ τη Δευτέρα 8 Ιουνίου 2026.
Παύση, αλλά όχι αποκλιμάκωση
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε «παύση» των επιθετικών επιχειρήσεων κατά του Ισραήλ, προειδοποιώντας ωστόσο ότι, σε περίπτωση νέας επίθεσης είτε κατά του Ιράν είτε κατά του Λιβάνου, η απάντηση θα είναι ακόμη σκληρότερη. Η διατύπωση αυτή δείχνει ότι δεν πρόκειται για σταθερή αποκλιμάκωση, αλλά για προσωρινό φρένο σε μια κρίση που μπορεί εύκολα να αναζωπυρωθεί.
Η νέα ανάφλεξη σημειώθηκε όταν το Ιράν πραγματοποίησε επιθέσεις κατά του Ισραήλ και το Ισραήλ απάντησε πλήττοντας στρατιωτικούς και ενεργειακούς στόχους στο ιρανικό έδαφος. Σύμφωνα με την ΕΡΤ, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν επιθέσεις εναντίον ισραηλινών αεροπορικών βάσεων, ενώ ισραηλινά μέσα μετέδωσαν ότι το Ισραήλ έπληξε πετροχημικό εργοστάσιο στο Ιράν.
Η πρώτη μεγάλη αναμέτρηση μετά την εκεχειρία
Το Associated Press μεταδίδει ότι πρόκειται για την πρώτη άμεση ανταλλαγή πυρών ανάμεσα σε Ιράν και Ισραήλ μετά την εκεχειρία του Απριλίου, γεγονός που αυξάνει τον φόβο για επιστροφή της περιοχής σε γενικευμένη σύγκρουση. Οι ιρανικές επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν σε κύματα, ενώ το Ισραήλ απάντησε με πλήγματα σε περιοχές του κεντρικού και δυτικού Ιράν.
Το Reuters μετέδωσε ότι οι δύο πλευρές ανακοίνωσαν προσωρινή αναστολή των μεταξύ τους επιθέσεων, μετά και τις δημόσιες παρεμβάσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τερματισμό των εχθροπραξιών. Η παύση, ωστόσο, παραμένει υπό αίρεση, καθώς το Ιράν έχει συνδέσει ρητά τη στάση του με το αν θα συνεχιστούν ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο.
Η Τεχεράνη δείχνει και τις ΗΠΑ
Το Ιράν επιρρίπτει ευθύνες και στις Ηνωμένες Πολιτείες για τη νέα ανταλλαγή πυρών με το Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική στήριξη προς το Τελ Αβίβ τροφοδοτεί την κλιμάκωση. Σύμφωνα με την ΕΡΤ, ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να επιχείρησε να συγκρατήσει τον Ισραηλινό πρωθυπουργό ώστε να μην υπάρξει στρατιωτική απάντηση, χωρίς όμως αποτέλεσμα.
Η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται να προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή τη διπλωματική διαδικασία, όμως η κατάσταση στο πεδίο υπονομεύει κάθε προσπάθεια σταθεροποίησης. Το Reuters αναφέρει ότι η σύγκρουση απειλεί τις προσπάθειες των ΗΠΑ για ευρύτερη συμφωνία, ενώ η Τεχεράνη συνδέει τις επόμενες κινήσεις της και με την πορεία των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο.
Ο Λίβανος μετατρέπεται ξανά στο πιο επικίνδυνο μέτωπο
Το μεγαλύτερο ρίσκο γενικευμένης ανάφλεξης εντοπίζεται πλέον στον Λίβανο. Ισραηλινός πρέσβης στην Ουάσιγκτον προειδοποίησε ότι, αν η Χεζμπολάχ ανοίξει πυρ προς το Ισραήλ, τότε το Ισραήλ θα πλήξει με δύναμη τα κέντρα διοίκησής της στη Νότια Βηρυτό.
Την ίδια ώρα, το Ιράν προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε νέα επίθεση στον Λίβανο θα αντιμετωπιστεί ως αιτία σκληρότερης απάντησης. Αυτό σημαίνει ότι το μέτωπο Ισραήλ–Χεζμπολάχ δεν λειτουργεί πλέον ως ξεχωριστή κρίση, αλλά ως μέρος της ευρύτερης αντιπαράθεσης Ιράν–Ισραήλ.
Η κατάσταση στον Λίβανο είναι ήδη βαριά. Σύμφωνα με το Reuters, ο Λίβανος κατήγγειλε ότι το Ισραήλ πραγματοποίησε 3.491 αεροπορικά πλήγματα, 407 ελεγχόμενες κατεδαφίσεις και έξι επιχειρήσεις ισοπέδωσης μεταξύ 17 Απριλίου και 7 Ιουνίου, παρά την εκεχειρία που είχε ανακοινωθεί με αμερικανική διαμεσολάβηση.
Οι Χούθι ανοίγουν ξανά το μέτωπο της Ερυθράς Θάλασσας
Στην κρίση εμπλέκονται και οι Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι ανακοίνωσαν «πλήρη απαγόρευση» εισόδου ισραηλινών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα. Η απειλή αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και τις εμπορικές ροές σε μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες οδούς του κόσμου.
Η συμμετοχή των Χούθι δεν είναι δευτερεύουσα εξέλιξη. Συνδέει την αντιπαράθεση Ιράν–Ισραήλ με την ασφάλεια στην Ερυθρά Θάλασσα, τις μεταφορές, την ενέργεια και τις διεθνείς αγορές. Έτσι, ακόμη και μια περιορισμένη στρατιωτική κλιμάκωση μπορεί να αποκτήσει άμεσες οικονομικές συνέπειες.
Πίεση στις αγορές και στην τιμή του πετρελαίου
Η νέα ένταση στη Μέση Ανατολή διατηρεί ψηλά και την τιμή του πετρελαίου. Σύμφωνα με την ΕΡΤ, το Brent κινείται κοντά στα 97 δολάρια το βαρέλι, αν και στην ελληνική αγορά η πορεία των καυσίμων παραμένει πτωτική λόγω της υποχώρησης που είχαν καταγράψει τις προηγούμενες ημέρες οι τιμές χονδρικής στα διυλιστήρια.
Το Reuters σημειώνει ότι οι τιμές του πετρελαίου επηρεάστηκαν άμεσα από την αναζωπύρωση της σύγκρουσης, καθώς οι αγορές παρακολουθούν τόσο το μέτωπο Ιράν–Ισραήλ όσο και τις εξελίξεις στον Λίβανο και στις θαλάσσιες οδούς της περιοχής.
Το συμπέρασμα
Η ανακοίνωση της Τεχεράνης για παύση των επιθέσεων δεν αρκεί για να μιλήσει κανείς για πραγματική αποκλιμάκωση. Η κρίση έχει πλέον πολλά ανοιχτά μέτωπα: Ιράν και Ισραήλ, Λίβανος και Χεζμπολάχ, Χούθι και Ερυθρά Θάλασσα, ΗΠΑ και διπλωματικές πιέσεις, αλλά και διεθνείς αγορές ενέργειας. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν Ιράν και Ισραήλ θα τηρήσουν την προσωρινή παύση. Είναι αν θα αποφευχθεί ένα νέο χτύπημα στον Λίβανο ή μια νέα επίθεση από τη Χεζμπολάχ ή τους Χούθι, που θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα κάθε προσπάθεια συγκράτησης της σύγκρουσης.
