Στην Κύπρο, αν φωνάξεις Ανδρέα, Άντρος, Άντης, Ανδρούλλος, Ανδρούλλα στη μέση μιας πλατείας, γυρίζουν τουλάχιστον τρεις. Ο ένας είναι σύζυγος, ο άλλος θείος ή κουμπάρος, και ο τρίτος σίγουρα έχει γιο που λέγεται… Ανδρέας. Δεν είναι τυχαίο. Ο Απόστολος Ανδρέας, ο «Πρωτόκλητος», δεν είναι απλώς ένα όνομα σε ημερολόγιο∙ είναι κομμάτι της ταυτότητάς μας, της πίστης μας και – για να μην κρυβόμαστε – της οικογενειακής μας παράδοσης.
Ο Ανδρέας ήταν αδελφός του Αποστόλου Πέτρου και ψαράς στο επάγγελμα. Πριν ακολουθήσει τον Χριστό, ήταν μαθητής του Ιωάννη του Προδρόμου. Γι’ αυτό και η Εκκλησία τον ονομάζει Πρωτόκλητο, γιατί ήταν από τους πρώτους που άκουσαν την πρόσκληση του Χριστού και την πήραν στα σοβαρά – τότε που δεν υπήρχαν ούτε social media, ούτε «πριν–μετά» θαύματα σε βίντεο, μόνο πίστη. Σε παλαιότερα κείμενα τον συναντάμε και ως Ανδρεύ ή Ανδρεία. Τα Ευαγγέλια δεν λένε πολλά για τον ίδιο ως χαρακτήρα∙ τον βλέπουμε όμως κάθε φορά να στέκεται διακριτικά, να φέρνει ανθρώπους κοντά στον Χριστό και να κινείται περισσότερο στο παρασκήνιο σε σχέση με τον αδελφό του, τον Πέτρο. Από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, και ιδιαίτερα από τον 3ο και μετά, γύρω από το όνομά του αρχίζουν να πλέκονται περισσότερες παραδόσεις και διηγήσεις, που πολλαπλασιάζονται ακόμη περισσότερο τον 8ο και 9ο αιώνα.
Στην Κύπρο, περίπου 35.426 άτομα φέρουν το όνομα Ανδρέας, ένα όνομα που σημαίνει ανδρεία, γενναιότητα και δύναμη χαρακτήρα – αξίες που συνδέονται τόσο με την προσωπικότητα όσο και με την παράδοση του Απόστολου Ανδρέα.
Στην ορθόδοξη παράδοση, ο Απόστολος Ανδρέας θεωρείται ιδρυτής της Εκκλησίας του Βυζαντίου, της μετέπειτα Κωνσταντινούπολης, και γι’ αυτό οι Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως τιμούνται ως διάδοχοί του. Έτσι, το όνομά του δεν μένει μόνο στη γιορτή του ημερολογίου, αλλά συνδέεται με ολόκληρη την ιστορία της Εκκλησίας και του τόπου μας.
Για τους Κυπραίους, το όνομα «Απόστολος Ανδρέας» δεν είναι μόνο άγιος, είναι και το μοναστήρι στο ακρωτήρι της Καρπασίας. Εκεί, στο ανατολικότερο σημείο της Κύπρου, σύμφωνα με την παράδοση, αποβιβάστηκε ο ίδιος ο Απόστολος Ανδρέας, γι’ αυτό και η περιοχή πήρε το όνομά του. Στη θέση που είναι γνωστή ως «κάστρο» έχουν εντοπιστεί και ανασκαφεί κατάλοιπα μικρού προϊστορικού οικισμού, δείχνοντας ότι η περιοχή ήταν κατοικημένη ή τουλάχιστον χρησιμοποιούνταν από ανθρώπους ήδη από πολύ παλιά.
Στην Κύπρο, στη γειτονιά, συνηθίζουμε να λέμε «ο Ανδρέας της Μαρίας», «ο Ανδρέας της Αννούς», «ο Ανδρέας του μπακάλη» για να ξεχωρίζουν.
Το ακρωτήρι αποτελεί σήμερα και σημαντικό σταθμό για τα μεταναστευτικά πουλιά. Πολλά υδρόβια, αλλά και αρπακτικά, σταματούν εκεί για να ξεκουραστούν κατά τη διάρκεια των μετακινήσεών τους, κάτι που κάνει την περιοχή ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και για τους φίλους της φύσης και της ορνιθοπαρακολούθησης. Μέχρι την τουρκική εισβολή του 1974, το μοναστήρι ήταν ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα της Κύπρου, οργανωμένα προσκυνήματα, εκδρομές, τάματα, οικογένειες ολόκληρες που δρόσιζαν τα χείλη τους με το νερό της πηγής και άναβαν κερί, αφήνοντας την καρδιά τους λίγο πιο ελαφριά.
Οι παλιοί θυμούνται το ταξίδι προς τον Απόστολο Ανδρέα σαν ολόκληρη ιεροτελεστία το λεωφορείο, τα τραγούδια, τα ταψιά με τα φαγητά και, στο τέλος, το προσκύνημα, το κερί, η δέηση. Σήμερα, σχεδόν κάθε σπίτι έχει και έναν Ανδρέα, για να τιμήσει τον παππού, τη γιαγιά, κάποιον αγαπημένο. Στο σχολείο υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να συναντήσεις δύο–τρία παιδιά με το ίδιο όνομα στην ίδια τάξη. Στην Κύπρο, στη γειτονιά, συνηθίζουμε να λέμε «ο Ανδρέας της Μαρίας», «ο Ανδρέας της Αννούς», «ο Ανδρέας του μπακάλη» για να ξεχωρίζουν. Και όταν σε οικογενειακό τραπέζι η γιαγιά φωνάζει «Ανδρέα μου!», σηκώνονται παππούς, γιος και εγγονός μαζί.
Χρόνια πολλά σε όλους τους Ανδρέες και τις Ανδρούλλες. Να σας χαίρεται η οικογένειά σας και όσοι σας αγαπούν και σας εκτιμούν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
