Οι σειρήνες ηχούν ξανά. Κάθε χρόνο, ίδια ώρα, ίδια μέρα, για να θυμίσουν τι έγινε στις 15 Ιουλίου 1974. Τότε που κάποιοι αποφάσισαν να παίξουν με την πατρίδα, νομίζοντας πως η Ιστορία είναι δικό τους παιχνίδι. Εκείνο το πρωινό, μέσα στην κάψα του καλοκαιριού, η Κύπρος μπήκε σε έναν δρόμο χωρίς επιστροφή. Πραξικόπημα, πόλεμος, προσφυγιά, κατοχή. Μια πληγή που έμεινε ανοιχτή και στάζει ακόμα.
ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΠΕΛΕΚΑΝΟΥ
Όχι, δεν θυμόμαστε όλοι το πραξικόπημα. Δεν το ζήσαμε όλοι. Αλλά το κουβαλάμε όλοι. Στις διηγήσεις των γονιών μας που έτρεχαν πανικόβλητοι να φύγουν με ένα ραδιόφωνο στο χέρι, στις μανάδες που έκλαιγαν όταν άκουγαν ότι το παιδί τους χάθηκε ή αγνοείται. Στις ιστορίες για σπίτια που αφήσαμε πίσω, κλειδιά που ακόμα κρατούν οι παππούδες στα συρτάρια τους. Σήμερα, μετά από 51 χρόνια, ζούμε σε μια Κύπρο που συνεχίζει να μετρά πληγές. Ζούμε με την κατοχή, με τα συρματοπλέγματα να κόβουν το νησί στα δύο, και εμείς να ζούμε με τα φαντάσματα του παρελθόντος. Και το πιο σκληρό; Ζούμε με την ψευδαίσθηση πως η κατοχή αφορά μόνο τους πρόσφυγες ή τις χαμένες πατρίδες. Λες και το ότι δεν χάσαμε όλοι τα σπίτια μας, δεν διαλύθηκαν οικογένειες και δεν σημαίνει ότι δεν χάσαμε όλοι την ελευθερία μας.
Δεν έχει σημασία ποιος φταίει περισσότερο, ποιος έκανε την αρχή, ποιος πάτησε πρώτος τη σκανδάλη. Δεν είναι μόνο θέμα Ιστορίας. Είναι θέμα ευθύνης. Γιατί αν δεν καταλάβουμε ότι φταίξαμε και εμείς, ως λαός, ως κοινωνία, ως κράτος, δεν θα βρούμε ποτέ λύση.
Το να διεκδικείς είναι σωστό. Το να θυμάσαι είναι αναγκαίο. Το να τιμάς τους νεκρούς σου είναι καθήκον. Αλλά όλα αυτά μένουν κενά λόγια αν δεν τα συνδυάσεις με αυτοκριτική και διάθεση αλλαγής. Δεν γίνεται να ζητάς ελευθερία όταν στο εσωτερικό σου συνεχίζεις να ανέχεσαι την αδικία, τη διαφθορά, τη διχόνοια, τον διχασμό που έφερε την τραγωδία. Γιατί αν το καλοσκεφτείς, η κατοχή ξεκίνησε μέσα μας, πολύ πριν πατήσει το πόδι του ο Τούρκος στην Κύπρο. Δεν μπορούμε να συνεχίζουμε να ζούμε με τα λάθη κάτω από το χαλί. Δεν μπορούμε να μιλάμε για αγώνα, όταν δεν μπορούμε να σταθούμε ενωμένοι στα μικρά και τα μεγάλα. Δεν μπορούμε να ζητούμε λύση, όταν δεν ξέρουμε καν ποιοι είμαστε και τι θέλουμε. Οι σειρήνες κάθε χρόνο μας ξυπνούν για λίγα λεπτά από τον λήθαργο. Και μετά, επιστρέφουμε στη ρουτίνα μας, σαν να μην τρέχει τίποτα. Σαν να είναι μια ακόμη επέτειος, μια ακόμη ανάρτηση στο Facebook, μια ακόμη selfie με κυπριακή σημαία.
Αλλά οι σειρήνες δεν χτυπούν μόνο για να θυμηθούμε τι έγινε τότε. Χτυπούν για να μας θυμίσουν ότι έχουμε χρέος στο σήμερα και στο αύριο. Να διεκδικήσουμε λύση, ελευθερία, ειρήνη, με καθαρή συνείδηση και ενότητα, όχι με οργή που ξεφουσκώνει μετά από λίγες ώρες. Γιατί αν δεν το κάνουμε, τότε τα 51 χρόνια θα γίνουν 61, 71, 81… Κι εμείς θα συνεχίσουμε να ζούμε μισοί σε μια μισή πατρίδα, με το μισό βλέμμα στο βορρά, χωρίς να τολμούμε να δούμε κατάματα την αλήθεια: Ότι η Κύπρος θα μείνει μισή όσο εμείς μένουμε μισοί.
Το οφείλουμε σε όσους έφυγαν, σε όσους αγωνίστηκαν, σε όσους μεγάλωσαν με τον καημό της προσφυγιάς. Αλλά πάνω απ’ όλα, το οφείλουμε στις επόμενες γενιές, για να μη χρειαστεί να ζουν με σειρήνες που ηχούν κάθε χρόνο για να θυμίζουν την προδοσία…
Μόνο τότε οι σειρήνες θα πάψουν να μας θυμίζουν την προδοσία και θα σημάνουν την ελευθερία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ EΠΙΣΗΣ:
