Μισός αιώνας και βάλε. Κάθε 20 Ιούλη, οι σειρήνες της εισβολής ξυπνούν την Κύπρο στις 5:30 τα χαράματα, υπενθυμίζοντας την ώρα που ξεκίνησε η τουρκική απόβαση. Χτυπούν σε πόλεις και χωριά, σε δρόμους και συνοικίες, σε σχολεία και πλατείες που μεγάλωσαν γενιές χωρίς να γνωρίσουν τον πόλεμο. Μα φαίνεται πως οι σειρήνες αυτές χτυπούν επιλεκτικά.
ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΠΕΛΕΚΑΝΟΥ
Κάποιοι τις ακούν και θυμούνται τον ήχο του πολέμου, τα σπίτια που άφησαν πίσω, τους δικούς τους που χάθηκαν. Κάποιοι άλλοι κλείνουν το παράθυρο για να συνεχίσουν τον ύπνο τους. Κι άλλοι, οι νεότεροι, ούτε που τις καταλαβαίνουν. Μεγάλωσαν σε μια Κύπρο που βολεύτηκε στη λήθη, που έμαθε να ζει με τη μισή πατρίδα χαμένη, που συνήθισε την “πραγματικότητα” του συρματοπλέγματος και των φυλακίων.
Σε κάποιες περιοχές, οι σειρήνες δεν χτυπούν καν, για να μην ενοχληθούν οι τουρίστες. Να μη χαλάσει το καλοκαίρι, να μην ξυπνήσει η συνείδηση, να συνεχίσει η καθημερινότητα ατάραχη.
Κι όμως, αυτές οι σειρήνες κάθε Ιούλη θυμίζουν που βρισκόμασταν και πού πρέπει να σταθούμε. Υπενθυμίζουν ότι το σπίτι που έμεινε πίσω δεν είναι απλώς μια εικόνα, αλλά κομμάτι της ταυτότητας ενός λαού. Ότι τα κατεχόμενα δεν είναι απλώς ένας τόπος για να πας για φαγητό ή εκδρομή, αλλά γη ποτισμένη με πόνο. Μόνο κάποιες φωτογραφίες απομένουν να θυμίζουν τον πόνο που έζησαν οι παλαιότεροι. Κάποιοι κατηγορούν όσους περνούν στα κατεχόμενα για να δουν το σπίτι τους, να περπατήσουν στα σοκάκια που έπαιξαν παιδιά «Γιατί πας; Αφού δεν θα τα ξαναδείς ποτέ», τους λένε. Μοιρολατρικό, αλλά αληθινό. Γιατί κάποιοι θα φύγουν από τη ζωή χωρίς να ξαναδούν το σπίτι τους, χωρίς να γυρίσουν εκεί που γεννήθηκαν.
Μήπως θα λυθεί το Κυπριακό; Ερωτήματα που πλανώνται στον αέρα κάθε Ιούλη, κάθε φορά που χτυπούν οι σειρήνες. Να έχουμε πίστη, ναι. Να ελπίζουμε, ναι. Αλλά να είμαστε και ρεαλιστές. Πενήντα ένα χρόνια είναι πολλά. Οι γενιές αλλάζουν, οι προτεραιότητες αλλάζουν, οι ισορροπίες στον κόσμο αλλάζουν. Και η νέα γενιά; Αυτή δεν έχει καμία όρεξη για πολέμους και συμφέροντα. Δεν θέλει να πολεμήσει για όσα έπρεπε να είχαν λυθεί στο τραπέζι. Δεν συγκινείται από λόγια μεγάλα και φωνές. Θέλει να ζήσει ειρηνικά, να χτίσει, να δημιουργήσει, να προχωρήσει χωρίς συρματοπλέγματα στο μυαλό και στην καρδιά της.
Ίσως να έχουν δίκιο. Ίσως αυτή η νέα γενιά να είναι πιο σωστή από εμάς τους παλαιότερους, που κουβαλάμε την πίκρα αλλά συχνά ξεχνάμε να χτίζουμε γέφυρες. Ίσως να πρέπει να ακούσουμε τα παιδιά που λένε πως η λύση δεν είναι τα όπλα, αλλά ο διάλογος. Πως το μίσος δεν φέρνει πίσω την πατρίδα, αλλά μόνο άλλη απώλεια. Οι σειρήνες κάθε Ιούλη δεν πρέπει να μας θυμίζουν μόνο το παρελθόν, αλλά να μας δείχνουν τον δρόμο προς το μέλλον. Να μας θυμίζουν πως ό,τι χάθηκε δεν πρέπει να ξαναχαθεί. Να κρατήσουμε ζωντανή τη μνήμη χωρίς να δηλητηριάζει την επόμενη μέρα. Να μάθουμε στα παιδιά μας ότι πατρίδα δεν είναι μόνο το χώμα που πατάς, αλλά και οι αξίες που υπηρετείς.
Η νέα γενιά ζητά ειρήνη, ζητά λύσεις μέσα από τον διάλογο, όχι από τα όπλα. Θέλει να περάσει χωρίς έλεγχο διαβατηρίων, χωρίς νεκρές ζώνες. Να βλέπει τον Πενταδάκτυλο χωρίς να πονά η ψυχή της, να περπατήσει στους δρόμους που περπάτησαν οι παππούδες της χωρίς φόβο.
Αν οι σειρήνες χτυπούν για κάτι σήμερα, ας είναι για να μας ξυπνούν, αλλά και για να μας διδάσκουν. Για να θυμόμαστε το χθες, να προστατεύουμε το σήμερα, να χτίζουμε ένα αύριο που δεν θα χρειάζεται πια σειρήνες να το προστατεύουν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
